Μακκαβαίων Βʹ

ὁ δέ νικάνωρ μεταλαμβάνω ὁ περί ὁ ἰούδας εἰμί ἐν ὁ κατά σαμαρεία τόπος βουλεύω ὁ ὁ κατάπαυσις ἡμέρα μετά πᾶς ἀσφάλεια αὐτός ἐπιβάλλω

ButNicanor,hearingthatJudasandhiscompanywereinthestrongplacesaboutSamaria,resolvedwithoutanydangertosetuponthemonthesabbathday.

ὁ δέ κατά ἀνάγκη συνἕπομαι αὐτός ἰουδαῖος λέγω μηδαμῶς οὕτως ἀγρίως καί βαρβάρως ἀποὀλλύω δόξα δέ ἀπομερίζω ὁ προτιμάω ὑπό ὁ πᾶς ἐπιὁράω μετά ἁγιότης ἡμέρα

NeverthelesstheJewsthatwerecompelledtogowithhimsaid,Odestroynotsocruellyandbarbarously,butgivehonourtothatday,whichhe,thatseethallthings,hathhonouredwithholinessaboveallotherdays.

ὁ δέ τρισαλιτήριος ἐπιἐρωτάω εἰ εἰμί ἐν οὐρανός δυνάστης ὁ προςτάσσω ἄγω ὁ ὁ σάββατον ἡμέρα

Thenthemostungraciouswretchdemanded,iftherewereaMightyoneinheaven,thathadcommandedthesabbathdaytobekept.

ὁ δέ ἀποφαίνω εἰμί ὁ κύριος ζάω αὐτός ἐν οὐρανός δυνάστης ὁ κελεύω ἀσκέω ὁ ἑβδομάς

Andwhentheysaid,ThereisinheavenalivingLord,andmighty,whocommandedtheseventhdaytobekept:

ὁ δέ ἕτερος καΐἐγώ φημί δυνάστης ἐπί ὁ γῆ ὁ προςτάσσω αἴρω ὅπλον καί ὁ βασιλικός χρεία ἐπιτελέω ὅμως οὐ καταἔχω ἐπιτελέω ὁ σχέτλιος αὐτός βούλημα

Thensaidtheother,AndIalsoammightyuponearth,andIcommandtotakearms,andtodotheking'sbusiness.Yetheobtainednottohavehiswickedwilldone.

καί ὁ μέν νικάνωρ μετά πᾶς ἀλαζονεία ὑψαυχενέω διαγιγνώσκω κοινός ὁ περί ὁ ἰούδας συνἵστημι τρόπαιον

SoNicanorinexceedingprideandhaughtinessdeterminedtosetupapublickmonumentofhisvictoryoverJudasandthemthatwerewithhim.

ὁ δέ μακκαβαῖος εἰμί ἀδιαλείπτως πείθω μετά πᾶς ἐλπίς ἀντίληψις τυγχάνω παρά ὁ κύριος

ButMaccabeushadeversureconfidencethattheLordwouldhelphim:

καί παρακαλέω ὁ σύν αὐτός μή δειλιάω ὁ ὁ ἔθνος ἔφοδος ἔχω δέ κατά νοῦς ὁ προγίγνομαι αὐτός ἀπό οὐρανός βοήθημα καί ὁ νῦν προςδοκάω ὁ παρά ὁ παντοκράτωρ εἰμί αὐτός νίκη

Whereforeheexhortedhispeoplenottofearthecomingoftheheathenagainstthem,buttorememberthehelpwhichinformertimestheyhadreceivedfromheaven,andnowtoexpectthevictoryandaid,whichshouldcomeuntothemfromtheAlmighty.

καί παραμυθέομαι αὐτός ἐκ ὁ νόμος καί ὁ προφήτης προσ ὑπομιμνήσκω δέ αὐτός καί ὁ ἀγών ὅς εἰμί ἐκτελέω πρόθυμος αὐτός καταἵστημι

Andsocomfortingthemoutofthelawandtheprophets,andwithalputtingtheminmindofthebattlesthattheywonafore,hemadethemmorecheerful.

καί ὁ θυμός διαἐγείρω αὐτός παραἀγγέλλω ἅμα παρα ἐπιδεικνύω ὁ ὁ ἔθνος ἀθεσία καί ὁ ὁ ὅρκος παράβασις

Andwhenhehadstirreduptheirminds,hegavethemtheircharge,shewingthemtherewithalthefalsehoodoftheheathen,andthebreachofoaths.

ἕκαστος δέ αὐτός καταὁπλίζω οὐ ὁ ἀσπίς καί λόγχη ἀσφάλεια ὡς ὁ ἐν ὁ ἀγαθός λόγος παράκλησις καί προσ ἐκἡγέομαι ὄνειρος ἀξιόπιστος ὕπαρ τις πᾶς εὐφραίνω

Thushearmedeveryoneofthem,notsomuchwithdefenceofshieldsandspears,aswithcomfortableandgoodwords:andbesidethat,hetoldthemadreamworthytobebelieved,asifithadbeensoindeed,whichdidnotalittlerejoicethem.

εἰμί δέ ὁ οὗτος θεωρία τοιόσδε ονιας ὁ γίγνομαι ἀρχιερεύς ἀνήρ καλός καί ἀγαθός αἰδήμων μέν ὁ ἀπάντησις πρᾶος δέ ὁ τρόπος καί λαλιά προἵημι πρεπόντως καί ἐκ παῖς ἐκμελετάω πᾶς ὁ ὁ ἀρετή οἰκεῖος οὗτος ὁ χείρ προτείνω καταεὔχομαι ὁ πᾶς ὁ ἰουδαῖος σύστημα

Andthiswashisvision:ThatOnias,whohadbeenhighpriest,avirtuousandagoodman,reverendinconversation,gentleincondition,wellspokenalso,andexercisedfromachildinallpointsofvirtue,holdinguphishandsprayedforthewholebodyoftheJews.

εἴθε οὕτως ἐπιφαίνω ἀνήρ πολιά καί δόξα διαφέρω θαυμαστός δέ τις καί μεγαλοπρεπής εἰμί ὁ περί αὐτός ὑπεροχή

Thisdone,inlikemannerthereappearedamanwithgrayhairs,andexceedingglorious,whowasofawonderfulandexcellentmajesty.

ἀποκρίνω δέ ὁ ονιας λέγω ὁ φιλάδελφος οὗτος εἰμί ὁ πολύς προςεὔχομαι περί ὁ λαός καί ὁ ἅγιος πόλις ἰερεμίας ὁ ὁ θεός προφήτης

ThenOniasanswered,saying,Thisisaloverofthebrethren,whoprayethmuchforthepeople,andfortheholycity,towit,JeremiastheprophetofGod.

προτείνω δέ ἰερεμίας ὁ δεξιός παραδίδωμι ὁ ἰούδας ῥομφαία χρυσοῦς δίδωμι δέ προςφωνέω ὅδε

WhereuponJeremiasholdingforthhisrighthandgavetoJudasaswordofgold,andingivingitspakethus,

λαμβάνω ὁ ἅγιος ῥομφαία δῶρον παρά ὁ θεός διά ὅς θραύω ὁ ὑπεναντίος

Takethisholysword,agiftfromGod,withthewhichthoushaltwoundtheadversaries.

παρακαλέω δέ ὁ ἰούδας λόγος πάνυ καλός καί δύναμαι ἐπί ἀρετή παραὁρμάω καί ψυχή νέος ἐπιἀνδρόω διαγιγνώσκω μή στρατεύω γενναίως δέ ἐνφέρω καί μετά πᾶς εὐανδρία ἐνπλέκω κρίνω ὁ πρᾶγμα διά ὁ καί ὁ πόλις καί ὁ ἅγιος καί ὁ ἱερός κινδυνεύω

ThusbeingwellcomfortedbythewordsofJudas,whichwereverygood,andabletostirthemuptovalour,andtoencouragetheheartsoftheyoungmen,theydeterminednottopitchcamp,butcourageouslytosetuponthem,andmanfullytotrythematterbyconflict,becausethecityandthesanctuaryandthetemplewereindanger.

εἰμί γάρ ὁ περί γυνή καί τέκνον ἔτι δέ ἀδελφός καί συγγενής ἐν ἥσσων μέρος κεῖμαι αὐτός μέγας δέ καί πρῶτος ὁ περί ὁ καταἁγιάζω ναός φόβος

Forthecarethattheytookfortheirwives,andtheirchildren,theirbrethren,andfolks,wasinleastaccountwiththem:butthegreatestandprincipalfearwasfortheholytemple.

εἰμί δέ καί ὁ ἐν ὁ πόλις καταλαμβάνω οὐ πάρεργος ἀγωνία ταράσσω ὁ ἐν ὕπαιθρος προσβολή

Alsotheythatwereinthecitytooknottheleastcare,beingtroubledfortheconflictabroad.

καί πᾶς ἤδη προςδοκάω ὁ εἰμί κρίσις καί ἤδη προςμίγνυμι ὁ πολέμιος καί ὁ στρατία ἐκτάσσω καί ὁ θηρίον ἐπί μέρος εὔκαιρος ἀπο καταἵστημι ὁ τε ἵππος κατά κέρας τάσσω

Andnow,whenasalllookedwhatshouldbethetrial,andtheenemieswerealreadycomenear,andthearmywassetinarray,andthebeastsconvenientlyplaced,andthehorsemensetinwings,

συνὁράω ὁ μακκαβαῖος ὁ ὁ πλῆθος παρουσία καί ὁ ὅπλον ὁ ποικίλος παρασκευή ὁ τε ὁ θηρίον ἀγριότης ἀνατείνω ὁ χείρ εἰς ὁ οὐρανός ἐπικαλέω ὁ τερατοποιός κύριος γιγνώσκω ὅτι οὐ εἰμί διά ὅπλον καθώς δέ ἐάν αὐτός κρίνω ὁ ἄξιος περιποιέω ὁ νίκη

Maccabeusseeingthecomingofthemultitude,andthediverspreparationsofarmour,andthefiercenessofthebeasts,stretchedouthishandstowardheaven,andcalledupontheLordthatworkethwonders,knowingthatvictorycomethnotbyarms,butevenasitseemethgoodtohim,hegivethittosuchasareworthy:

λέγω δέ ἐπικαλέω ὅδε ὁ τρόπος σύ δεσπότης ἀποστέλλω ὁ ἄγγελος σύ ἐπί εζεκιας ὁ βασιλεύς ὁ ἰουδαία καί ἀνααἱρέω ἐκ ὁ παρεμβολή σενναχηρίμ εἰς ἑκατόν ὀγδοηκοντα πέντε χιλίας

Thereforeinhisprayerhesaidafterthismanner;OLord,thoudidstsendthineangelinthetimeofEzekiaskingofJudea,anddidstslayinthehostofSennacheribanhundredfourscoreandfivethousand:

καί νῦν δυνάστης ὁ οὐρανός ἀποστέλλω ἄγγελος ἀγαθός ἔμπροσθεν ἐγώ εἰς δέος καί τρόμος

Whereforenowalso,OLordofheaven,sendagoodangelbeforeusforafearanddreaduntothem;

μέγεθος βραχίων σύ καταπλήσσω ὁ μετά βλασφημία παραγίγνομαι ἐπί ὁ ἅγιος σύ λαός καί οὗτος μέν ἐν οὗτος λήγω

Andthroughthemightofthinearmletthosebestrickenwithterror,thatcomeagainstthyholypeopletoblaspheme.Andheendedthus.

ὁ δέ περί ὁ νικάνωρ μετά σάλπιγξ καί παιάν προςἄγω

ThenNicanorandtheythatwerewithhimcameforwardwithtrumpetsandsongs.

ὁ δέ περί ὁ ἰούδας μετά ἐπίκλησις καί εὐχή συνμίγνυμι ὁ πολέμιος

ButJudasandhiscompanyencounteredtheenemieswithinvocationandprayer.

καί ὁ μέν χείρ ἀγωνίζομαι ὁ δέ καρδία πρός ὁ θεός εὔχομαι καταστρώννυμι οὐδείς ἥσσων μυριάς τρεῖς καί πεντακισχίλιοι ὁ ὁ θεός μεγάλως εὐφραίνω ἐπιφάνεια

Sothatfightingwiththeirhands,andprayinguntoGodwiththeirhearts,theyslewnolessthanthirtyandfivethousandmen:forthroughtheappearanceofGodtheyweregreatlycheered.

γίγνομαι δέ ἀπό ὁ χρεία καί μετά χαρά ἀναλύω ἐπιγιγνώσκω προπίπτω νικάνωρ σύν ὁ πανοπλία

Nowwhenthebattlewasdone,returningagainwithjoy,theyknewthatNicanorlaydeadinhisharness.

γίγνομαι δέ κραυγή καί ταραχή εὐλογέω ὁ δυνάστης ὁ πάτριος φωνή

Thentheymadeagreatshoutandanoise,praisingtheAlmightyintheirownlanguage.

καί προςτάσσω ὁ κατά ἅπας σῶμα καί ψυχή πρωταγωνιστής ὑπέρ ὁ πολίτης ὁ ὁ ὁ ἡλικία εὔνοια εἰς ὁμοεθνής διαφυλάσσω ὁ ὁ νικάνωρ κεφαλή ἀποτέμνω καί ὁ χείρ σύν ὁ ὦμος φέρω εἰς ιεροσόλυμα

AndJudas,whowaseverthechiefdefenderofthecitizensbothinbodyandmind,andwhocontinuedhislovetowardhiscountrymenallhislife,commandedtostrikeoffNicanor'shead,andhishandwithhisshoulder,andbringthemtoJerusalem.

παραγίγνομαι δέ ἐκεῖ καί συνκαλέω ὁ ὁμοεθνής καί ὁ ἱερεύς πρό ὁ θυσιαστήριον ἵστημι μεταπέμπω ὁ ἐκ ὁ ἄκρα

Sowhenhewasthere,andcalledthemofhisnationtogether,andsetthepriestsbeforethealtar,hesentforthemthatwereofthetower,

καί ἐπιδεικνύω ὁ ὁ μιαρός νικάνωρ κεφαλή καί ὁ χείρ ὁ δύσφημος ὅς κτείνω ἐπί ὁ ἅγιος ὁ παντοκράτωρ οἶκος μεγαλαυχέω

AndshewedthemvileNicanor'shead,andthehandofthatblasphemer,whichwithproudbragshehadstretchedoutagainsttheholytempleoftheAlmighty.

καί ὁ γλῶσσα ὁ δυσσεβής νικάνωρ ἐκτέμνω φημί κατά μέρος δίδωμι ὁ ὄρνεον ὁ δέ ἐπίχειρον ὁ ἄνοια κατέναντι ὁ ναός κρεμάζω

AndwhenhehadcutoutthetongueofthatungodlyNicanor,hecommandedthattheyshouldgiveitbypiecesuntothefowls,andhanguptherewardofhismadnessbeforethetemple.

ὁ δέ πᾶς εἰς ὁ οὐρανός εὐλογέω ὁ ἐπιφανής κύριος λέγω εὐλογητός ὁ διατηρέω ὁ ἑαυτοῦ τόπος ἀμίαντος

SoeverymanpraisedtowardtheheaventhegloriousLord,saying,Blessedbehethathathkepthisownplaceundefiled.

ἐκδέω δέ ὁ ὁ νικάνωρ προτομή ἐκ ὁ ἄκρα ἐπίδηλος πᾶς καί φανερός ὁ ὁ κύριος βοήθεια σημεῖον

HehangedalsoNicanor'sheaduponthetower,anevidentandmanifestsignuntoallofthehelpoftheLord.

δογματίζω δέ πᾶς μετά κοινός ψήφισμα μηδαμῶς ἐάω ἀπαρασήμαντος ὅδε ὁ ἡμέρα ἔχω δέ ἐπίσημος ὁ τρισκαιδέκατος ὁ δωδέκατος μήν αδαρ λέγω ὁ συριακή φωνή πρό εἷς ἡμέρα ὁ μαρδοχαϊκός ἡμέρα

Andtheyordainedallwithacommondecreeinnocasetoletthatdaypasswithoutsolemnity,buttocelebratethethirtiethdayofthetwelfthmonth,whichintheSyriantongueiscalledAdar,thedaybeforeMardocheus'day.

ὁ οὖν κατά νικάνωρ χωρέω οὕτως καί ἀπό ἐκεῖνος ὁ καιρός κρατέω ὁ πόλις ὑπό ὁ εβραῖος καί αὐτός αὐτόθι ὁ λόγος καταπαύω

ThuswentitwithNicanor:andfromthattimeforththeHebrewshadthecityintheirpower.AndherewillImakeanend.

καί εἰ μέν καλῶς εὐθίκτως ὁ συντάξις οὗτος καί αὐτός ἐθέλω εἰ δέ εὐτελῶς καί μετρίως οὗτος ἐφικτός εἰμί ἐγώ

AndifIhavedonewell,andasisfittingthestory,itisthatwhichIdesired:butifslenderlyandmeanly,itisthatwhichIcouldattainunto.

καθάπερ γάρ οἶνος κατά μόνος πίνω ὡσαύτως δέ καί ὕδωρ πάλιν πολέμιος ὅς δέ τρόπος οἶνος ὕδωρ συνκεράννυμι ἡδύς καί ἐπιτερπής ὁ χάρις ἀποτελέω οὕτως καί ὁ ὁ κατασκευή ὁ λόγος τέρπω ὁ ἀκοή ὁ ἐντυγχάνω ὁ συντάξις ἐνταῦθα δέ εἰμί ὁ τελευτή

Forasitishurtfultodrinkwineorwateralone;andaswinemingledwithwaterispleasant,anddelighteththetaste:evensospeechfinelyframeddelighteththeearsofthemthatreadthestory.Andhereshallbeanend.