Μακκαβαίων Βʹ

μετά δέ τριετῆς χρόνος προςπίπτω ὁ περί ὁ ἰούδας δημήτριος ὁ ὁ σέλευκος διά ὁ κατά τρίπολις λιμήν εἰςπλέω μετά πλῆθος ἰσχυρός καί στόλος

AfterthreeyearswasJudasinformed,thatDemetriusthesonofSeleucus,havingenteredbythehavenofTripoliswithagreatpowerandnavy,

κρατέω ὁ χώρα ἐπι ἀνααἱρέω ἀντίοχος καί ὁ οὗτος ἐπίτροπος λυσίας

Hadtakenthecountry,andkilledAntiochus,andLysiashisprotector.

ἄλκιμος δέ τις προγίγνομαι ἀρχιερεύς ἑκουσίως δέ μολύνω ἐν ὁ ὁ ἀμειξία χρόνος συννοέω ὅτι κατά ὁστισοῦν τρόπος οὐ εἰμί αὐτός σωτηρία οὐδέ πρός ὁ ἅγιος θυσιαστήριον ἔτι πρόσοδος

NowoneAlcimus,whohadbeenhighpriest,andhaddefiledhimselfwilfullyinthetimesoftheirminglingwiththeGentiles,seeingthatbynomeanshecouldsavehimself,norhaveanymoreaccesstotheholyaltar,

ἵημι πρός ὁ βασιλεύς δημήτριος ὡς πρῶτος καί πεντηκοστός καί ἑκατοστός ἔτος προςἄγω αὐτός στέφανος χρυσοῦς καί φοῖνιξ πρός δέ οὗτος ὁ νομίζω θαλλός ὁ ἱερός καί ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἡσυχία ἔχω

CametokingDemetriusinthehundredandoneandfiftiethyear,presentinguntohimacrownofgold,andapalm,andalsooftheboughswhichwereusedsolemnlyinthetemple:andsothatdayheheldhispeace.

καιρός δέ λαμβάνω ὁ ἴδιος ἄνοια συνεργός προςκαλέω εἰς συνέδριον ὑπό ὁ δημήτριος καί ἐπιἐρωτάω ἐν τίς διάθεσις καί βουλή καταἵστημι ὁ ἰουδαῖος πρός οὗτος φημί

Howbeithavinggottenopportunitytofurtherhisfoolishenterprise,andbeingcalledintocounselbyDemetrius,andaskedhowtheJewsstoodaffected,andwhattheyintended,heansweredthereunto:

ὁ λέγω ὁ ἰουδαῖος ασιδαῖος ὅς ἀποἡγέομαι ἰούδας ὁ μακκαβαῖος πολεμοτροφέω καί στασιάζω οὐ ἐάω ὁ βασιλεία εὐστάθεια τυγχάνω

ThoseoftheJewsthathecalledAssideans,whosecaptainisJudasMaccabeus,nourishwarandareseditious,andwillnotlettherestbeinpeace.

ὅθεν ἀποαἱρέω ὁ προγονικός δόξα λέγω δή ὁ ἀρχιερωσύνη δεῦρο νῦν ἔρχομαι

ThereforeI,beingdeprivedofmineancestors'honour,Imeanthehighpriesthood,amnowcomehither:

πρῶτον μέν ὑπέρ ὁ ἀναἥκω ὁ βασιλεύς γνησίως φρονέω δεύτερος δέ καί ὁ ἴδιος πολίτης στοχάζομαι ὁ μέν γάρ ὁ προἐρῶ ἀλογιστία ὁ σύμπας ἐγώ γένος οὐ μικρῶς ἀκληρέω

First,verilyfortheunfeignedcareIhaveofthingspertainingtotheking;andsecondly,evenforthatIintendthegoodofmineowncountrymen:forallournationisinnosmallmiserythroughtheunadviseddealingofthemaforesaid.

ἕκαστος δέ οὗτος ἐπιγιγνώσκω σύ βασιλεύς καί ὁ χώρα καί ὁ περιἵστημι γένος ἐγώ προνοέω κατά ὅς ἔχω πρός ἅπας εὐαπάντητος φιλανθρωπία

Wherefore,Oking,seeingknowestallthesethings,becarefulforthecountry,andournation,whichispressedoneveryside,accordingtotheclemencythatthoureadilyshewestuntoall.

ἄχρι γάρ ἰούδας περιεἰμί ἀδύνατος εἰρήνη τυγχάνω ὁ πρᾶγμα

ForaslongasJudasliveth,itisnotpossiblethatthestateshouldbequiet.

τοιοῦτος δέ εἶπον ὑπό οὗτος ταχύς ὁ λοιπός φίλος δυσμενῶς ἔχω ὁ πρός ὁ ἰούδας προςπυρόω ὁ δημήτριος

Thiswasnosoonerspokenofhim,butothersoftheking'sfriends,beingmaliciouslysetagainstJudas,didmoreincenseDemetrius.

προχειρίζω δέ εὐθέως νικάνωρ ὁ γίγνομαι ἐλεφαντάρχης καί στρατηγός ἀναδεικνύω ὁ ἰουδαία ἐκ ἀποστέλλω

AndforthwithcallingNicanor,whohadbeenmasteroftheelephants,andmakinghimgovernoroverJudea,hesenthimforth,

δίδωμι ἐντολή αὐτός μέν ὁ ἰούδας ἐπι ἀνααἱρέω ὁ δέ σύν αὐτός σκορπίζω καταἵστημι δέ ἄλκιμος ἀρχιερεύς ὁ μέγας ἱερός

CommandinghimtoslayJudas,andtoscatterthemthatwerewithhim,andtomakeAlcimushighpriestofthegreattemple.

ὁ δέ ἐπί ὁ ἰουδαία φυγαδεύω ὁ ἰούδας ἔθνος συνμίσγω ἀγεληδόν ὁ νικάνωρ ὁ ὁ ἰουδαῖος ἀτυχία καί συμφορά ἴδιος εὐημερία δοκέω εἰμί

Thentheheathen,thathadfledoutofJudeafromJudas,cametoNicanorbyflocks,thinkingtheharmandcalamitiesoftheJewstobetheirwelfare.

ἀκούω δέ ὁ ὁ νικάνωρ ἔφοδος καί ὁ ἐπίθεσις ὁ ἔθνος καταπάσσω γῆ λιτανεύω ὁ ἄχρι αἰών συνἵστημι ὁ ἑαυτοῦ λαός ἀεί δέ μετά ἐπιφανεία ἀντιλαμβάνω ὁ ἑαυτοῦ μερίς

NowwhentheJewsheardofNicanor'scoming,andthattheheathenwereupagainstthem,theycastearthupontheirheads,andmadesupplicationtohimthathadestablishedhispeopleforever,andwhoalwayshelpethhisportionwithmanifestationofhispresence.

προςτάσσω δέ ὁ ἡγέομαι ἐκεῖθεν εὐθέως ἀναζευγνύω συνμίσγω αὐτός ἐπί κώμη δεσσαος

Soatthecommandmentofthecaptaintheyremovedstraightwaysfromthence,andcamenearuntothematthetownofDessau.

σιμων δέ ὁ ἀδελφός ἰούδας συνβάλλω εἰμί ὁ νικάνωρ βραδέως δέ διά ὁ αἰφνίδιος ὁ ἀντίπαλος ἀφασία πταίω

NowSimon,Judas'brother,hadjoinedbattlewithNicanor,butwassomewhatdiscomfitedthroughthesuddensilenceofhisenemies.

ὅμως δέ ἀκούω ὁ νικάνωρ ὅς ἔχω ὁ περί ὁ ἰούδας ἀνδραγαθία καί ἐν ὁ περί ὁ πατρίς ἀγών εὐψυχία ὑποεὐλαβέομαι ὁ κρίσις διά αἷμα ποιέω

NeverthelessNicanor,hearingofthemanlinessofthemthatwerewithJudas,andthecourageousnessthattheyhadtofightfortheircountry,durstnottrythematterbythesword.

διόπερ πέμπω ποσιδώνιος καί θεόδοτος καί ματταθιας δίδωμι καί λαμβάνω δεξιός

WhereforehesentPosidonius,andTheodotus,andMattathias,tomakepeace.

πολύς δέ γίγνομαι περί οὗτος ἐπίσκεψις καί ὁ ἡγέομαι ὁ πλῆθος ἀνακοινόω καί φαίνω ὁμόψηφος γνώμη ἐπινεύω ὁ συνθήκη

Sowhentheyhadtakenlongadvisementthereupon,andthecaptainhadmadethemultitudeacquaintedtherewith,anditappearedthattheywereallofonemind,theyconsentedtothecovenants,

τάσσω δέ ἡμέρα ἐν ὅς κατά ἴδιος ἥκω εἰς ὁ αὐτός καί προἔρχομαι παρά ἕκαστος δίφραξ τίθημι δίφρος

Andappointedadaytomeetintogetherbythemselves:andwhenthedaycame,andstoolsweresetforeitherofthem,

διατάσσω ἰούδας ἔνοπλος ἕτοιμος ἐν ὁ ἐπίκαιρος τόπος μήποτε ἐκ ὁ πολέμιος αἰφνιδίως κακουργία γίγνομαι ὁ ἁρμόζω ποιέω κοινολογία

Judasplacedarmedmenreadyinconvenientplaces,lestsometreacheryshouldbesuddenlypractisedbytheenemies:sotheymadeapeaceableconference.

διατρίβω ὁ νικάνωρ ἐν ιεροσόλυμα καί πράσσω οὐδείς ἄτοπος ὁ δέ συνἄγω ἀγελαῖος ὄχλος ἀπολύω

NowNicanorabodeinJerusalem,anddidnohurt,butsentawaythepeoplethatcameflockinguntohim.

καί ἔχω ὁ ἰούδας διά πᾶς ἐν πρόσωπον ψυχικῶς ὁ ἀνήρ προςκλίνω

AndhewouldnotwillinglyhaveJudasoutofhissight:forhelovethemanfromhisheart

παρακαλέω αὐτός γαμέω καί παιδοποιέω γαμέω εὐσταθέω κοινωνέω βίος

Heprayedhimalsototakeawife,andtobegetchildren:sohemarried,wasquiet,andtookpartofthislife.

ὁ δέ ἄλκιμος συνὁράω ὁ πρός ἀλλήλω εὔνοια καί ὁ γίγνομαι συνθήκη λαμβάνω ἵημι πρός ὁ δημήτριος καί λέγω ὁ νικάνωρ ἀλλότριος φρονέω ὁ πρᾶγμα ὁ γάρ ἐπίβουλος ὁ βασιλεία ἰούδας αὐτός διάδοχος ἀναδεικνύω

ButAlcimus,perceivingthelovethatwasbetwixtthem,andconsideringthecovenantsthatweremade,cametoDemetrius,andtoldhimthatNicanorwasnotwellaffectedtowardthestate;forthathehadordainedJudas,atraitortohisrealm,tobetheking'ssuccessor.

ὁ δέ βασιλεύς ἔκθυμος γίγνομαι καί ὁ ὁ παμπόνηρος διαβολή ἐρεθίζω γράφω νικάνωρ φάσκω ὑπέρ μέν ὁ συνθήκη βαρέως φέρω κελεύω δέ ὁ μακκαβαῖος δέσμιος ἐκ ἀποστέλλω εἰς ἀντιοχία ταχέως

Thenthekingbeinginarage,andprovokedwiththeaccusationsofthemostwickedman,wrotetoNicanor,signifyingthathewasmuchdispleasedwiththecovenants,andcommandinghimthatheshouldsendMaccabeusprisonerinallhasteuntoAntioch.

προςπίπτω δέ οὗτος ὁ νικάνωρ συνχέω καί δυσφόρως φέρω εἰ ὁ διαστέλλω ἀθετέω μηδείς ὁ ἀδικέω

WhenthiscametoNicanor'shearing,hewasmuchconfoundedinhimself,andtookitgrievouslythatheshouldmakevoidthearticleswhichwereagreedupon,themanbeinginnofault.

ἐπεί δέ ὁ βασιλεύς ἀντιπράσσω οὐ εἰμί εὔκαιρος τηρέω στρατήγημα οὗτος ἐπιτελέω

Butbecausetherewasnodealingagainsttheking,hewatchedhistimetoaccomplishthisthingbypolicy.

ὁ δέ μακκαβαῖος αὐστηρός δια ἐκἄγω συνὁράω ὁ νικάνωρ ὁ πρός αὐτός καί ὁ ἐθίζω ἀπάντησις ἄγροικος ἔχω νοέω οὐ ἀπό ὁ βελτίων ὁ αὐστηρία εἰμί στρέφω οὐ ὀλίγος ὁ περί αὐτός συνκρύπτω ὁ νικάνωρ

Notwithstanding,whenMaccabeussawthatNicanorbegantobechurlishuntohim,andthatheentreatedhimmoreroughlythanhewaswont,perceivingthatsuchsourbehaviourcamenotofgood,hegatheredtogethernotafewofhismen,andwithdrewhimselffromNicanor.

συνγιγνώσκω δέ ὁ ἕτερος ὅτι γενναίως ὑπό ὁ ἀνήρ στρατηγέω παραγίγνομαι ἐπί ὁ μέγας καί ἅγιος ἱερός ὁ ἱερεύς ὁ καταἥκω θυσία προςἄγω κελεύω παραδίδωμι ὁ ἀνήρ

Buttheother,knowingthathewasnotablypreventedbyJudas'policy,cameintothegreatandholytemple,andcommandedthepriests,thatwereofferingtheirusualsacrifices,todeliverhimtheman.

ὁ δέ μετά ὅρκος φάσκω μή γιγνώσκω ποῦ ποτέ εἰμί ὁ ζητέω

Andwhentheyswarethattheycouldnottellwherethemanwaswhomhesought,

προτείνω ὁ δεξιός ἐπί ὁ νεώς οὗτος ὄμνυμι ἐάν μή δέσμιος ἐγώ ὁ ἰούδας παραδίδωμι ὅδε ὁ ὁ θεός σηκός εἰς πεδίον ποιέω καί ὁ θυσιαστήριον κατασκάπτω καί ἱερός ἐνταῦθα ὁ διόνυσος ἐπιφανής ἀναἵστημι

Hestretchedouthisrighthandtowardthetemple,andmadeanoathinthismanner:IfyewillnotdelivermeJudasasaprisoner,IwilllaythistempleofGodevenwiththeground,andIwillbreakdownthealtar,anderectanotabletempleuntoBacchus.

τοσοῦτος δέ λέγω ἀποἔρχομαι ὁ δέ ἱερεύς προτείνω ὁ χείρ εἰς ὁ οὐρανός ἐπικαλέω ὁ διά πᾶς ὑπέρμαχος ὁ ἔθνος ἐγώ οὗτος λέγω

Afterthesewordshedeparted.Thenthepriestslifteduptheirhandstowardheaven,andbesoughthimthatwaseveradefenderoftheirnation,sayinginthismanner;

ἐγώ κύριος ὁ ὅλος ἀπροσδεής ὑποἄρχω εὐδοκέω ναός ὁ σός σκήνωσις ἐν ἐγώ γίγνομαι

Thou,OLordofallthings,whohastneedofnothing,wastpleasedthatthetempleofthinehabitationshouldbeamongus:

καί νῦν ἅγιος πᾶς ἁγιασμός κύριος διατηρέω εἰς αἰών ἀμίαντος ὅδε ὁ προσφάτως καθαρίζω οἶκος

Thereforenow,OholyLordofallholiness,keepthishouseeverundefiled,whichlatelywascleansed,andstopeveryunrighteousmouth.

ραζις δέ τις ὁ ἀπό ιεροσόλυμα πρεσβύτερος μηνύω ὁ νικάνωρ ἀνήρ φιλοπολίτης καί σφόδρα καλῶς ἀκούω καί κατά ὁ εὔνοια πατήρ ὁ ἰουδαῖος προςἀγορεύω

NowwasthereaccuseduntoNicanoroneRazis,oneoftheeldersofJerusalem,aloverofhiscountrymen,andamanofverygoodreport,whoforhiskindnesswascalledafatheroftheJews.

εἰμί γάρ ἐν ὁ ἔμπροσθεν χρόνος ὁ ἀμειξία κρίσις εἰςφέρω ἰουδαισμός καί σῶμα καί ψυχή ὑπέρ ὁ ἰουδαισμός παραβάλλω μετά πᾶς ἐκτενία

Forintheformertimes,whentheyminglednotthemselveswiththeGentiles,hehadbeenaccusedofJudaism,anddidboldlyjeopardhisbodyandlifewithallvehemencyforthereligionoftheJews.

βούλομαι δέ νικάνωρ πρόδηλος ποιέω ὅς ἔχω πρός ὁ ἰουδαῖος δυσμένεια ἀποστέλλω στρατιώτης ὑπέρ ὁ πεντακόσιοι συνλαμβάνω αὐτός

SoNicanor,willingtodeclarethehatethathebareuntotheJews,sentabovefivehundredmenofwartotakehim:

δοκέω γάρ ἐκεῖνος συνλαμβάνω οὗτος ἐνἐργάζομαι συμφορά

ForhethoughtbytakinghimtodotheJewsmuchhurt.

ὁ δέ πλῆθος μέλλω ὁ πύργος καταλαμβάνω καί ὁ αὐλαία θύρα βιάζομαι καί κελεύω πῦρ προςἄγω καί ὁ θύρα ὑποἅπτω περικατάληπτος γίγνομαι ὑποτίθημι ἑαυτοῦ ὁ ξίφος

Nowwhenthemultitudewouldhavetakenthetower,andviolentlybrokenintotheouterdoor,andbadethatfireshouldbebroughttoburnit,hebeingreadytobetakenoneverysidefelluponhissword;

εὐγενῶς ἐθέλω ἀποθνήσκω ἤπερ ὁ ἀλιτήριος ὑποχείριος γίγνομαι καί ὁ ἴδιος εὐγένεια ἀναξίως ὑβρίζω

Choosingrathertodiemanfully,thantocomeintothehandsofthewicked,tobeabusedotherwisethanbeseemedhisnoblebirth:

ὁ δέ πληγή μή καταεὐθικτέω διά ὁ ὁ ἀγών σπουδή καί ὁ ὄχλος ἔσω ὁ θύρωμα εἰςβάλλω ἀνατρέχω γενναίως ἐπί ὁ τεῖχος κατακρημνίζω ἑαυτοῦ ἀνδρωδῶς εἰς ὁ ὄχλος

Butmissinghisstrokethroughhaste,themultitudealsorushingwithinthedoors,heranboldlyuptothewall,andcasthimselfdownmanfullyamongthethickestofthem.

ὁ δέ ταχέως ἀναποδίζω γίγνομαι διάστημα ἔρχομαι κατά μέσος ὁ κενεών

Buttheyquicklygivingback,andaspacebeingmade,hefelldownintothemidstofthevoidplace.

ἔτι δέ ἔμπνους ὑποἄρχω καί πυρόω ὁ θυμός ἐκ ἀναἵστημι φέρω κρουνηδόν ὁ αἷμα καί δυσχερής ὁ τραῦμα εἰμί δρόμος ὁ ὄχλος διαἔρχομαι καί ἵστημι ἐπί τις πέτρα ἀπορρώξ

Nevertheless,whiletherewasyetbreathwithinhim,beinginflamedwithanger,heroseup;andthoughhisbloodgushedoutlikespoutsofwater,andhiswoundsweregrievous,yetheranthroughthemidstofthethrong;andstandinguponasteeprock,

παντελῶς ἔξαιμος ἤδη γίγνομαι προβάλλω ὁ ἔντερον καί λαμβάνω ἑκάτερος ὁ χείρ ἐνσείω ὁ ὄχλος καί ἐπικαλέω ὁ δεσπόζω ὁ ζωή καί ὁ πνεῦμα οὗτος αὐτός πάλιν ἀποδίδωμι ὅδε ὁ τρόπος μεταἀλλάσσω

Whenashisbloodwasnowquitegone,hepluckedouthisbowels,andtakingtheminbothhishands,hecastthemuponthethrong,andcallingupontheLordoflifeandspirittorestorehimthoseagain,hethusdied.