Μακκαβαίων Γʹ

3 Maccabees - Chapter 1

1

ὁ δέ φιλοπάτωρ παρά ὁ ἀνακομίζω μανθάνω ὁ γίγνομαι ὁ ὑπό αὐτός κρατέω τόπος ἀφαίρεσις ὑπό ἀντίοχος παραἀγγέλλω ὁ πᾶς δύναμις πεζικός τε καί ἱππικός καί ὁ ἀδελφή ἀρσινόη συν παραλαμβάνω ἐκὁρμάω μέχρι ὁ κατά ῥαφία τόπος ὅπου παρα ἐνβάλλω ὁ περί ἀντίοχος

NowPhilopater,onlearningfromthosewhocamebackthatAntiochushadmadehimselfmasteroftheplaceswhichbelongedtohimself,sentorderstoallhisfootmenandhorsemen,tookwithhimhissisterArsinoe,andmarchedoutasfarasthepartsofRaphia,whereAntiochusandhisforcesencamped.

2

θεόδοτος δέ τις ἐκπληρόω ὁ ἐπιβουλή διανοέομαι παραλαμβάνω ὁ προ ὑποτάσσομαι αὐτός ὅπλον πτολεμαϊκός ὁ κρείσσων διακομίζω νύκτωρ ἐπί ὁ ὁ πτολεμαῖος σκηνή ὡς μόνος κτείνω αὐτός καί ἐν οὗτος διαλύω ὁ πόλεμος

AndoneTheodotus,intendingtocarryouthisdesign,tookwithhimthebravestofthearmedmenwhohadbeenbeforecommittedtohistrustbyPtolemy,andgotthroughatnighttothetentofPtolemy,tokillhimonhisownresponsibility,andsotoendthewar.

3

οὗτος δέ διαἄγω δοσίθεος ὁ δρίμυλος λέγω ὁ γένος ἰουδαῖος ὕστερον δέ μεταβάλλω ὁ νόμιμος καί ὁ πάτριος δόγμα ἀποἀλλοτριόω ἄσημος τις κατακλίνω ἐν ὁ σκηνή ὅς συνβαίνω κομίζω ὁ ἐκεῖνος κόλασις

ButDositheus,calledthesonofDrimulus,bybirthaJew,afterwardarenegadefromthelawsandobservancesofhiscountry,conveyedPtolemyaway,andmadeanobscurepersonliedowninhissteadinthetent.Itbefellthismantoreceivethefatewhichwasmeantfortheother.

4

γίγνομαι δέ καρτερός μάχη καί ὁ πρᾶγμα μᾶλλον ῥώννυμι ὁ ἀντίοχος ἱκανῶς ὁ ἀρσινόη ἐπιπορεύομαι ὁ δύναμις παρακαλέω μετά οἶκτος καί δάκρυ ὁ πλόκαμος λύω βοηθέω ἑαυτοῦ τε καί ὁ τέκνον καί γυνή θαρραλέως ἐπιἀγγέλλω δίδωμι νικάω ἕκαστος δύο μνᾶ χρυσίον

Afiercebattlethentookplace;andthemenofAntiochusprevailing,Arsinoecontinuallywentupanddowntheranks,andwithdishevelledhair,withtearsandentreaties,beggedthesoldierstofightmanfullyforthemselves,theirchildren,andwives;andpromisedthatiftheyprovedconquerors,shewouldgivethemtwominaeofgoldapiece.

5

καί οὕτως συνβαίνω ὁ ἀντίπαλος ἐν χειρονομία διαφθείρω πολύς δέ καί δοριάλωτος συνλαμβάνω

Itthusfelloutthattheirenemiesweredefeatedinhand-to-handencounter,andthatmanyofthemweretakenprisoners.

6

κατακρατέω δέ ὁ ἐπιβουλή κρίνω ὁ πλησίον πόλις ἐπιἔρχομαι παρακαλέω

Havingvanquishedthisattempt,thekingthendecidedtoproceedtotheneighbouringcities,andencouragethem.

7

ποιέω δέ οὗτος καί ὁ τέμενος δωρεά ἀπονέμω εὐθαρσής ὁ ὑποτάσσω καταἵστημι

Bydoingthis,andbymakingdonationstotheirtemples,heinspiredhissubjectswithconfidence.

8

ὁ δέ ἰουδαῖος διαπέμπω πρός αὐτός ἀπό ὁ γερουσία καί ὁ πρεσβύτερος ὁ ἀσπάζομαι αὐτός καί ξένιον κομίζω καί ἐπί ὁ συνβαίνω χαρίζομαι συνβαίνω μᾶλλον αὐτός προθυμέομαι ὡς ταχύς πρός αὐτός παραγίγνομαι

TheJewssentsomeoftheircouncilandoftheirelderstohim.Thegreetings,guest-gifts,andcongratulationsofthepast,bestowedbythem,filledhimwiththegreatereagernesstovisittheircity.

9

διακομίζω δέ εἰς ἰεροσόλυμα καί θύω ὁ μέγας θεός καί χάρις ἀποδίδωμι καί ὁ ἑξῆς τις ὁ τόπος ποιέω καί δή παραγίγνομαι εἰς ὁ τόπος καί ὁ σπουδαιότης καί εὐπρέπεια καταπλήσσω

HavingarrivedatJerusalem,sacrificed,andofferedthank-offeringstotheGreatestGod,anddonewhateverelsewassuitabletothesanctityoftheplace,andenteredtheinnercourt,

10

θαυμάζω δέ καί ὁ ὁ ἱερός εὐταξία ἐνθυμέομαι βουλεύω εἰς ὁ ναός εἰςἔρχομαι

hewassostruckwiththemagnificenceoftheplace,andsowonderedattheorderlyarrangementsofthetemple,thatheconsideredenteringthesanctuaryitself.

11

ὁ δέ λέγω μή καταἥκω γίγνομαι οὗτος διά ὁ μηδέ ὁ ἐκ ὁ ἔθνος ἐκἵημι εἰςεἶμι μηδέ πᾶς ὁ ἱερεύς ἀλλά ἤ μόνος ὁ προἡγέομαι πᾶς ἀρχιερεύς καί οὗτος κατά ἐνιαυτός ἅπαξ ὁ δέ οὐδαμῶς πείθω

Andwhentheytoldhimthatthiswasnotpermissible,noneofthenation,no,noreventhepriestsingeneral,butonlythesupremehighpriestofall,andheonlyonceinayear,beingallowedtogoin,hewouldbynomeansgiveway.

12

ὁ τε νόμος παρα ἀναγιγνώσκω οὐδέ ὡς ἀπολείπω προφέρω ἑαυτοῦ δέω εἰςἔρχομαι λέγω καί εἰ ἐκεῖνος στερέω οὗτος ὁ τιμή ἐγώ δέ οὐ δέω

Thentheyreadthelawtohim;buthepersistedinobtrudinghimself,exclaiming,thatheoughttobeallowed:andsayingBeitthattheyweredeprivedofthishonour,Ioughtnottobe.

13

καί πυνθάνομαι διά τίς αἰτία εἰςἔρχομαι αὐτός εἰς πᾶς τέμενος οὐδείς κωλύω ὁ παραεἰμί

Andheputthequestion,Why,whenheenteredallthetemples,noneofthepriestswhowerepresentforbadhim?

14

καί τις ἀπρονοήτως φημί κακῶς αὐτός οὗτος τερατεύομαι

Hewasthoroughlyansweredbysomeone,Thathedidwrongtoboastofthis.

15

γίγνομαι δέ φημί οὗτος διά τις αἰτία οὐ πάντως εἰςἔρχομαι καί ἐθέλω αὐτός καί μή

Well;sinceIhavedonethis,saidhe,bethecausewhatitmay,shallInotenterwithorwithoutyourconsent?

16

ὁ δέ ἱερεύς ἐν πᾶς ὁ ἔσθησις προςπίπτω καί δέομαι ὁ μέγας θεός βοηθέω ὁ ἐνἵστημι καί ὁ ὁρμή ὁ κακῶς ἐπιβάλλω μετατίθημι κραυγή τε μετά δάκρυ ὁ ἱερός ἐνπίμπλημι

AndwhenthepriestsfelldownintheirsacredvestmentsimploringtheGreatestGodtocomeandhelpintimeofneed,andtoaverttheviolenceofthefierceaggressor,andwhentheyfilledthetemplewithlamentationsandtears,

17

ὁ κατά ὁ πόλις ἀπολείπω ταράσσω ἐκπηδάω ἄδηλος τίθημι ὁ γίγνομαι

thenthosewhohadbeenleftbehindinthecitywerescared,andrushedforth,uncertainoftheevent.

18

ὅς τε κατάκλειστος παρθένος ἐν θάλαμος σύν ὁ τίκτω ἐκὁρμάω καί ἀποδίδωμι κόνις ὁ κόμη πάσσω γόος τε καί στεναγμός ἐνπίμπλημι ὁ πλατύς

Virgins,whohadbeenshutupwithintheirchambers,cameoutwiththeirmothers,scatteringdustandashesontheirheads,andfillingthestreetswithoutcries.

19

ὁ δέ καί προσαρτίως στέλλω ὁ πρός ἀπάντησις διατάσσω παστός καί ὁ ἁρμόζω αἰδώς παραλείπω δρόμος ἄτακτος ἐν ὁ πόλις συνἵστημι

Women,butrecentlyseparatedoff,lefttheirbridalchambers,leftthereservethatbefittedthem,andranaboutthecityinadisorderlymanner.

20

ὁ δέ νεογνός ὁ τέκνον ὁ πρός οὗτος μήτηρ καί τιθηνός παραλείπω ἄλλως καί ἄλλως ὁ μέν κατά οἶκος ὁ δέ κατά ὁ ἀγυιά ἀνεπιστρέπτως εἰς ὁ πανυπέρτατος ἱερός ἀθροίζω

New-bornbabesweredesertedbythemothersornurseswhowaiteduponthem;somehere,somethere,inhouses,orinfields;thesenow,withanardourwhichcouldnotbechecked,swarmedintotheMostHightemple.

21

ποικίλος δέ εἰμί ὁ εἰς οὗτος συνλέγω ὁ δέησις ἐπί ὁ ἀνοσίως ὑπό ἐκεῖνος κατα ἐνχειρέω

Variousweretheprayersofferedupbythosewhoassembledinthisplace,onaccountoftheunholyattemptoftheking.

22

σύν τε οὗτος ὁ περί ὁ πολίτης θρασύνω οὐ ἔχω τέλεος αὐτός ἐπικεῖμαι καί ὁ ὁ πρόθεσις ἐκπληρόω διανοέομαι

Alongwiththesethereweresomeofthecitizenswhotookcourage,andwouldnotsubmittohisobstinacy,andhisintentionofcarryingouthispurpose.

23

φωνέω δέ ὁ ὁρμή ἐπί ὁ ὅπλον ποιέω καί θαρραλέως ὑπέρ ὁ πατρῷος νόμος τελευτάω ἱκανός ποιέω ἐν ὁ τόπος τραχύτης μόλις δέ ὑπό τε ὁ γεραιός καί ὁ πρεσβύτερος ἀποτρέπω ἐπί ὁ αὐτός ὁ δέησις παραεἰμί στάσις

Callingouttoarms,andtodiebravelyindefenceofthelawoftheirfathers,theycreatedagreatuproarintheplace,andwerewithdifficultybroughtbackbytheagedandtheelderstothestationofprayerwhichtheyhadoccupiedbefore.

24

καί ὁ μέν πλῆθος ὡς ἔμπροσθεν ἐν οὗτος ἀναστρέφω δέομαι

Duringthistimethemultitudekeptonpraying.

25

ὁ δέ περί ὁ βασιλεύς πρεσβύτερος πολλαχῶς πειράζω ὁ ἀγέρωχος αὐτός νοῦς ἐκἱστάνω ὁ ἐνθυμέομαι ἐπιβουλή

Theelderswhosurroundedthekingstroveinmanywaystodiverthishaughtymindfromthedesignwhichhehadformed.

26

θρασύνω δέ καί πᾶς παραπέμπω ἤδη καί πρόσβασις ποιέω τέλος ἐπιτίθημι δοκέω ὁ προἐρῶ

He,inhishardenedmood,insensibletoallpersuasion,wasgoingonwardswiththeviewofcarryingoutthisdesign.

27

οὗτος οὖν καί ὁ περί αὐτός εἰμί θεωρέω τρέπω εἰς ὁ σύν ὁ ἡμέτερος ἐπικαλέω ὁ πᾶς κράτος ἔχω ὁ παραεἰμί ἐπιἀμύνω μή παραὁράω ὁ ἄνομος καί ὑπερήφανος πρᾶξις

Yetevenhisownofficers,whentheysawthis,joinedtheJewsinanappealtoHimwhohasallpower,toaidinthepresentcrisis,andnotwinkatsuchoverweeninglawlessness.

28

ἐκ δέ ὁ πυκνός τε καί ἐνπονέω ὁ ὄχλος συνἄγω κραυγή ἀνείκαστος τις εἰμί βοή

Suchwasthefrequencyandthevehemenceofthecryoftheassembledcrowd,thatanindescribablenoiseensued.

29

δοκέω γάρ εἰμί μή μόνον ὁ ἄνθρωπος ἀλλά καί ὁ τεῖχος καί ὁ πᾶς ἔδαφος ἠχέω ἅτε δή ὁ πᾶς τότε θάνατος ἀλλάσσω ἀντί ὁ ὁ τόπος βεβήλωσις

Notthemenonly,buttheverywallsandfloorseemedtosoundforth;allthingspreferringdissolutionratherthantoseetheplacedefiled.