Μακκαβαίων Γʹ

3 Maccabees - Chapter 5

1

τότε προςκαλέω ἕρμων ὁ πρός ὁ ὁ ἐλέφας ἐπιμέλεια βαρύς μεστόομαι ὀργή καί χόλος κατά πᾶς ἀμετάθετος

ThenhecalledHermon,whohadchargeoftheelephants.Fullofrage,altogetherfixedinhisfuriousdesign,

2

κελεύω ὑπό ὁ ἐπιἔρχομαι ἡμέρα δαψιλής δράκος λιβανωτός καί οἶνος πολύς ἄκρατος ἅπας ὁ ἐλέφας ποτίζω εἰμί ὁ ἀριθμός πεντακόσιοι καί ἀγριόω ὁ ὁ πόμα ἄφθονος χορηγία εἰςἄγω πρός συνάντησις ὁ μόρος ὁ ἰουδαῖος

hecommandedhim,withaquantityofunmixedwineandhandfulsofincense<b>infused</b>todrugtheelephantsearlyonthefollowingday.Thesefivehundredelephantswere,wheninfuriatedbythecopiousdraughtsoffrankincense,tobeleduptotheexecutionofdeathupontheJews.

3

ὁ μέν ὅδε προςτάσσω τρέπω πρός ὁ εὐωχία συνἄγω ὁ μάλιστα ὁ φίλος καί ὁ στρατία ἀπεχθῶς ἔχω πρός ὁ ἰουδαῖος

Theking,afterissuingtheseorders,wenttohisfeasting,andgatheredtogetherallthoseofhisfriendsandofthearmywhohatedtheJewsthemost.

4

ὁ δέ ἐλεφαντάρχης ὁ προςτάσσω ἀραρότως ἕρμων συντελέω

Themasteroftheelephants,Hermon,fulfilledhiscommissionpunctually.

5

ὅς τε πρός οὗτος λειτουργός κατά ὁ ἑσπέρα ἐκἵημι ὁ ὁ ταλαιπωρέω δεσμεύω χείρ ὁ τε λοιπός μηχανάομαι περί αὐτός ἀσφάλεια ἔννυχος δοκέω ὁμοῦ λαμβάνω ὁ φῦλον πέρας ὁ ὀλεθρία

Theunderlingsappointedforthepurposewentoutabouteventideandboundthehandsofthemiserablevictims,andtookotherprecautionsfortheirsecurityatnight,thinkingthatthewholeracewouldperishtogether.

6

ὁ δέ πᾶς σκέπης ἐρῆμος δοκέω εἰμί ὁ ἔθνος ἰουδαῖος διά ὁ πάντοθεν περιἔχω αὐτός μετά δεσμός ἀνάγκη

TheheathenbelievedtheJewstobedestituteofallprotection;forchainsfetteredthemabout.

7

ὁ παντοκράτωρ κύριος καί πᾶς δύναμις δυναστεύω ἐλεήμων θεός αὐτός καί πατήρ δυσκατάπαυστος βοή πᾶς μετά δάκρυ ἐπικαλέω δέομαι

theyinvokedtheAlmightyLord,andceaselesslybesoughtwithtearstheirmercifulGodandFather,Rulerofall,Lordofeverypower,

8

ὁ κατά αὐτός μεταστρέφω βουλή ἀνόσιος καί ῥύομαι αὐτός μετά μεγαλομερής ἐπιφανεία ἐκ ὁ παρά πούς ἐν ἕτοιμος μόρος

tooverthrowtheevilpurposewhichwasgoneoutagainstthem,andtodeliverthembyextraordinarymanifestationfromthatdeathwhichwasinstoreforthem.

9

οὗτος μέν οὖν ἐκτενῶς ὁ λιτανεία ἀναβαίνω εἰς ὁ οὐρανός

Theirlitanysoearnestwentuptoheaven.

10

ὁ δέ ἕρμων ὁ ἀνηλεής ἐλέφας ποτίζω πληρόω ὁ ὁ οἶνος πολύς χορηγία καί ὁ λίβανος μεστόομαι ὄρθριος ἐπί ὁ αὐλή παραεἰμί περί οὗτος προςἀγγέλλω ὁ βασιλεύς

ThenHermon,whohadfilledhismercilesselephantswithcopiousdraughtsofmingledwineandfrankincense,cameearlytothepalacetocertifythekindthereof.

11

ὁ δέ ἀπό αἰών χρόνος κτίσμα καλός ἐν νύξ καί ἡμέρα ἐπιβάλλω ὑπό ὁ χαρίζομαι πᾶς ὅς ἄν αὐτός θέλω ὕπνος μέρος ἀποστέλλω εἰς ὁ βασιλεύς

He,however,whohassenthisgoodcreaturesleepfromalltimebynightorbydaythusgratifyingwhomhewills,diffusedaportionthereofnowupontheking.

12

καί ἡδύς καί βαθύς καταἔχω ὁ ἐνέργεια ὁ δεσπότης ὁ ἄθεσμος μέν πρόθεσις πολύς διασφάλλω ὁ δέ ἀμετάθετος λογισμός μεγάλως διαψεύδομαι

BythissweetandprofoundinfluenceoftheLordhewasheldfast,andthushisunjustpurposewasquitefrustrated,andhisunflinchingresolvegreatlyfalsified.

13

ὅς τε ἰουδαῖος ὁ προσημαίνω ὥρα διαφεύγω ὁ ἅγιος αἰνέω θεός αὐτός καί πάλιν ἀξιόω ὁ εὐκατάλλακτος δεικνύω μεγαλοσθενής ἑαυτοῦ χείρ κράτος ἔθνος ὑπερήφανος

ButtheJews,havingescapedthehourwhichhadbeenfixed,praisedtheirholyGod,andagainprayedhimwhoiseasilyreconciledtodisplaythepowerofhispowerfulhandtotheoverweeningGentiles.

14

μεσόω δέ ἤδη δέκατος ὥρα σχεδόν ὁ πρός ὁ κλῆσις τάσσω ἀθρόος ὁ κλητός ὁράω νύσσω προςἔρχομαι ὁ βασιλεύς

Themiddleofthetenthhourhadwellnigharrived,whenthemaster-bidder,seeingtheguestswhowerebiddencollected,cameandshooktheking.

15

καί μόλις διαἐγείρω ὑποδεικνύω ὁ ὁ συμποσία καιρός ἤδη παρατρέχω ὁ περί οὗτος λόγος ποιέω

Hegainedhisattentionwithdifficulty,andhintingthatthemealtimewasgettingpast,talkedthematteroverwithhim.

16

ὅς ὁ βασιλεύς λογίζομαι καί τρέπω εἰς ὁ πότος κελεύω ὁ παραγίγνομαι ἐπί ὁ συμποσία ἄντικρυς ἀνακλίνω αὐτός

Thekinglistenedtothis,andthenturningasidetohispotations,commandedthegueststositdownbeforehim.

17

ὅς καί γίγνομαι παρααἰνέω εἰς εὐωχία δίδωμι ἑαυτοῦ ὁ παραεἰμί ὁ συμποσία ἐπί πολύς γεραίρω εἰς εὐφροσύνη κατατίθημι μέρος

Thisdone,heaskedthemtoenjoythemselves,andtoindulgeinmirthatthissomewhatlatehourofthebanquet.

18

ἐπί πολύς δέ προβαίνω ὁ ὁμιλία ὁ ἕρμων προςκαλέω ὁ βασιλεύς μετά πικρός ἀπειλή πυνθάνομαι τίς ἕνεκεν αἰτία ἐάω ὁ ἰουδαῖος ὁ περιεἰμί ἡμέρα περιβιόω

Conversationgrewon,andthekingsentforHermon,andenquiredofhim,withfiercedenunciations,whytheJewshadbeenallowedtooutlivethatday.

19

ὁ δέ ὑποδεικνύω ἔτι νύξ ὁ προςτάσσω ἐπί τέλος ἄγω καί ὁ φίλος αὐτός προςμαρτυρέω

Hermonexplainedthathehaddonehisbiddingovernight;andinthishewasconfirmedbyhisfriends.

20

ὁ ὠμότης χείρων φάλαρις ἔχω φημί ὁ ὁ σήμερον ὕπνος χάρις ἔχω αὐτός ἀνυπερθέτως δέ εἰς ὁ ἐπιτελέω ἡμέρα κατά ὁ ὅμοιος ἑτοιμάζω ὁ ἐλέφας ἐπί ὁ ὁ ἀθέμιτος ἰουδαῖος ἀφανισμός

Theking,then,withabarbarityexceedingthatofPhalaris,said,Thattheymightthankhissleepofthatday.Losenotime,andgetreadytheelephantsagainsttomorrow,asyoudidbefore,forthedestructionoftheseaccursedJews.

21

λέγω δέ ὁ βασιλεύς ἀσμένως πᾶς μετά χαρά ὁ παραεἰμί ὁμοῦ συναἰνέω εἰς ὁ ἴδιος οἶκος ἕκαστος ἀναλύω

Whenthekingsaidthis,thecompanypresentwereglad,andapproved;andtheneachmanwenttohisownhome.

22

καί οὐ οὕτως εἰς ὕπνος καταχράω ὁ χρόνος ὁ νύξ ὡς εἰς ὁ παντοῖος μηχανάομαι ὁ ταλαίπωρος δοκέω ἐμπαιγμός

Nordidtheyemploythenightinsleep,somuchasincontrivingcruelmockeriesforthosedeemedmiserable.

23

ἄρτι δέ ἀλεκτρυών κράζω ὄρθριος καί ὁ θηρίον καθωπλικώς ὁ ἕρμων ἐν ὁ μέγας περίστυλον διακινέω

Themorningcockhadjustcrowed,andHermon,havingharnessedthebrutes,wasstimulatingtheminthegreatcolonnade.

24

ὁ δέ κατά ὁ πόλις πλῆθος συνἀθροίζω πρός ὁ οἰκτρός θεωρία προςδοκάω ὁ πρώι

Thecitycrowdswerecollectedtogethertoseethehideousspectacle,andwaitedimpatientlyforthedawn.

25

ὁ δέ ἰουδαῖος κατά ὁ ἀμερής ψυχουλκέομαι χρόνος πολύδακρυς ἱκετεία ἐν μέλος γοερός τείνω ὁ χείρ εἰς ὁ οὐρανός δέω ὁ μέγας θεός πάλιν αὐτός βοηθέω συντόμως

TheJews,breathlesswithmomentarysuspense,stretchedforththeirhands,andprayedtheGreatestGod,inmournfulstrains,againtohelpthemspeedily.

26

οὔπω δέ ἥλιος βολή κατασπείρω καί ὁ βασιλεύς ὁ φίλος ἐκδέχομαι ὁ ἕρμων παραἵστημι καλέω πρός ὁ ἔξοδος ὑποδεικνύω ὁ πρόθυμος ὁ βασιλεύς ἐν ἕτοιμος κεῖμαι

Thesun'srayswerenotyetshedabroad,andthekingwaswaitingforhisfriends,whenHermoncametohim,callinghimout,andsaying,Thathisdesirescouldnowberealized.

27

ὁ δέ ἀποδέχομαι καί καταπλήσσω ἐπί ὁ παράνομος ἔξοδος κατά πᾶς ἀγνωσία κρατέω πυνθάνομαι τίς ὁ πρᾶγμα ἐπί ὅς οὗτος αὐτός μετά σπουδή τελέω

Theking,receivinghim,wasastonishedathisunwontedexit;and,overwhelmedwithaspiritofoblivionabouteverything,enquiredtheobjectofthisearnestpreparation.

28

οὗτος δέ εἰμί ὁ ἐνέργεια ὁ πᾶς δεσποτεύω θεός ὁ πρίν αὐτός μηχανάομαι λήθη κατά διάνοια ἐντίθημι

ButthiswastheworkingofthatAlmightyGodwhohadmadehimforgetallhispurpose.

29

ὑποδεικνύω ὁ ἕρμων καί πᾶς ὁ φίλος ὁ θηρίον καί ὁ δύναμις ἑτοιμάζω βασιλεύς κατά ὁ σός ἐκτενής πρόθεσις

Hermon,andallhisfriends,pointedoutthepreparationoftheanimals.Theyareready,Oking,accordingtoyourownstrictinjunction.

30

ὁ δέ ἐπί ὁ εἶπον πληρόω βαρύς χόλος διά ὁ περί οὗτος πρόνοια θεός διασκεδάζω πᾶς αὐτός ὁ νόημα ἐνἀτενίζω μετά ἀπειλή εἶπον

Thekingwasfilledwithfierceangeratthesewords;for,bytheProvidenceofGodregardingthesethings,hismindhadbecomeentirelyconfused.HelookedhardatHermon,andthreatenedhimasfollows:

31

ὅσος γονεύς παραεἰμί ἤ παῖς γόνος ὅδε θήρ ἄγριος σκευάζω ἄν δαψιλής θοῖνα ἀντί ὁ ἀνέγκλητος ἐγώ καί πρόγονος ἐμός ἀποδεικνύω ὁλοσχερής βέβαιος πίστις ἐξόχως ἰουδαῖος

Yourparents,oryourchildren,weretheyhere,tothesewildbeastsalargerepasttheyshouldhavefurnished;nottheseinnocentJews,whomeandmyforefathersloyallyhaveserved.

32

καίπερ εἰ μή διά ὁ ὁ συντροφία στοργή καί ὁ χρεία ὁ ζάω ἀντί οὗτος στερέω

Haditnotbeenforfamiliarfriendship,andtheclaimsofyouroffice,yourlifeshouldhavegonefortheirs.

33

οὕτως ὁ ἕρμων ἀπροσδόκητος ἐπικίνδυνος ὑποφέρω ἀπειλή καί ὁ ὅρασις καί ὁ πρόσωπον συνστέλλω

Hermon,beingthreatenedinthisunexpectedandalarmingmanner,wastroubledinvisage,anddepressedincountenance.

34

ὁ καθεῖς δέ ὁ φίλος σκυθρωπῶς ὑπεκρέω ὁ συνἀθροιζω ἀπολύω ἕκαστος ἐπί ὁ ἴδιος ἀσχολία

Thefriends,too,stoleoutonebyone,anddismissedtheassembledmultitudestotheirrespectiveoccupations.

35

ὅς τε ἰουδαῖος ὁ παρά ὁ βασιλεύς ἀκούω ὁ ἐπιφανής θεός κύριος βασιλεύς ὁ βασιλεύς αἰνέω καί ὅδε ὁ βοήθεια αὐτός τυγχάνω

TheJews,havingheardoftheseevents,praisedthegloriousGodandKingofkings,becausetheyhadobtainedthishelp,too,fromhim.

36

κατά δέ ὁ αὐτός νόμος ὁ βασιλεύς συνἵστημι πᾶς ὁ συμπόσιον εἰς εὐφροσύνη τρέπω παρακαλέω

Nowthekingarrangedanotherbanquetafterthesamemanner,andproclaimedaninvitationtomirth.

37

ὁ δέ ἕρμων προςκαλέω μετά ἀπειλή εἶπον ποσάκις δέ δέω σύ περί οὗτος αὐτός προςτάσσω ἄθλιος

AndhesummonedHermontohispresence,andsaid,withthreats,Howoften,Owretch,mustIrepeatmyorderstotheeaboutthesesamepersons?

38

ὁ ἐλέφας ἔτι καί νῦν καταὁπλίζω εἰς ὁ αὔριον ἐπί ὁ ὁ ἰουδαῖος ἀφανισμός

Oncemore,armtheelephantsagainstthemorrowfortheexterminationoftheJews.

39

ὁ δέ συν ἀνακεῖμαι συγγενής ὁ ἀσταθής διάνοια αὐτός θαυμάζω προφέρω ὅδε

Hiskinsmen,whowererecliningwithhim,wonderedathisinstability,andthusexpressedthemselves:

40

βασιλεύς μέχρι τίς ὡς ἄλογος ἐγώ διαπειράζω προςτάσσω ἤδη τρίτος αὐτός ἀπο ἀναἵζω καί πάλιν ἐπί ὁ πρᾶγμα ἐκ μεταβολή ἀναλύω ὁ σύ δοκέω

Oking,howlongdostthoumaketrialofus,asofmenbereftofreason?Thisisthethirdtimethatthouhastorderedtheirdestruction.Whenthethingistobedone,thouchangestthymind,andrecallestthyinstructions.

41

ὅς χάρις ὁ πόλις διά ὁ προσδοκία ὀχλέω καί πληθύνω συστροφή ἤδη καί κινδυνεύω πολλάκις διαἁρπάζω

Forthiscausethefeelingofexpectationcausestumultinthecity:itswarmswithfactions;andiscontinuallyonthepointofbeingplundered.

42

ὅθεν ὁ κατά πᾶς φάλαρις βασιλεύς ἐνπληθύνω ἀλογιστία καί ὁ γίγνομαι πρός ἐπισκοπή ὁ ἰουδαῖος ἐν αὐτός μεταβολή ὁ ψυχή παρά οὐδείς ἡγέομαι ἀτελής βεβαίως ὅρκος ὁρίζω οὗτος μέν ἀνυπερθέτως πέμπω εἰς ᾅδης ἐν γόνυ καί πούς θηρίον αἰκίζω

Theking,justlikeanotherPhalaris,apreytothoughtlessness,madenoaccountofthechangeswhichhisownmindhadundergone,issuinginthedeliveranceoftheJews.Hesworeafruitlessoath,anddeterminedforthwithtosendthemtohades,crushedbythekneesandfeetoftheelephants.

43

ἐπιστρατεύω δέ ἐπί ὁ ἰουδαία ἰσόπεδος πῦρ καί δόρυ τίθημι διά τάχος καί ὁ ἄβατος ἐγώ αὐτός ναός πῦρ πρηνής ἐν ταχύς ὁ συντελέω ἐκεῖ θυσία ἐρῆμος εἰς ὁ ἅπας χρόνος καταἵστημι

HewouldalsoinvadeJudea,andlevelitstownswithfireandthesword;anddestroythattemplewhichtheheathenmightnotenter,andpreventsacrificeseverafterbeingofferedupthere.

44

τότε περιχαίρω ἀναλύω ὁ φίλος καί συγγενής μετά πίστις διατάσσω ὁ δύναμις ἐπί ὁ εὔκαιρος τόπος ὁ πόλις πρός ὁ τήρησις

Joyfullyhisfriendsbrokeup,togetherwithhiskinsmen;and,trustinginhisdetermination,arrangedtheirforcesinguardatthemostconvenientplacesofthecity.

45

ὁ δέ ἐλεφαντάρχης ὁ θηρίον σχεδόν ὡς λέγω εἰς κατάστεμα μανιώδης ἄγω εὐώδης πόμα οἶνος λιβανόω φοβερῶς κοσμέω κατασκευή

Andthemasteroftheelephantsurgedthebeastsintoanalmostmaniacalstate,drenchedthemwithincenseandwine,anddeckedthemwithfrightfulinstruments.

46

περί ὁ ἕως ὁ πόλις ἤδη πλῆθος ἀναρίθμητος κατά ὁ ἱππόδρομος καταμεστόω εἰςἔρχομαι εἰς ὁ αὐλή ἐπί ὁ προκεῖμαι ὀτρύνω ὁ βασιλεύς

Aboutearlymorning,whenthecitywasnowfilledwithanimmensenumberofpeopleatthehippodrome,heenteredthepalace,andcalledthekingtothebusinessinhand.

47

ὁ δέ ὀργή βαρύς γεμίζω δυσσεβής φρήν πᾶς ὁ βαρύς σύν ὁ θηρίον ἐκὁρμάω βούλομαι ἄτρωτος καρδία καί κόρη ὀφθαλμός θεάομαι ὁ ἐπίπονος καί ταλαίπωρος ὁ προςσημαίνω καταστροφή

Theking'sheartteemedwithimpiousrage;andherushedforthwiththemass,alongwiththeelephants.Withfeelingsunsoftened,andeyespitiless,helongedtogazeatthehardandwretcheddoomoftheabovementioned<b>Jews</b>.

48

ὡς δέ ὁ ἐλέφας ἐκἵημι περί πύλη καί ὁ συνἕπομαι ἔνοπλος δύναμις ὁ τε ὁ πλῆθος πορεία κονιορτός ὁράω καί βαρυηχής θόρυβος ἀκούω ὁ ἰουδαῖος

Butthe<b>Jews</b>,whentheelephantswentoutatthegate,followedbythearmedforce;andwhentheysawthedustraisedbythethrong,andheardtheloudcriesofthecrowd,

49

ὕστερος βίος ῥοπή αὐτός ἐκεῖνος δοκέω εἰμί ὁ τέλος ὁ ἄθλιος προσδοκία εἰς οἶκτος καί γόος τρέπω καταφιλέω ἀλλήλω περιπλέκω ὁ συγγενής ἐπί ὁ τράχηλος ἐπιπίπτω γονεύς παῖς καί μήτηρ νεᾶνις ἕτερος δέ νεογνός πρός μαστός ἔχω βρέφος τελευταῖος ἕλκω γάλα

thoughtthattheyhadcometothelastmomentoftheirlives,totheendofwhattheyhadtremblinglyexpected.Theygaveway,therefore,tolamentationsandmoans:theykissedeachother:thosenearestofkintoeachotherhungaboutoneanother'snecks:fathersabouttheirsons,mothertheirdaughters:otherwomenheldtheirinfantstotheirbreasts,whichdrewwhatseemedtheirlastmilk.

50

οὐ μήν δέ ἀλλά καί ὁ ἔμπροσθεν αὐτός γίγνομαι ἀντίληψις ἐκ οὐρανός συνὁράω πρηνής ὁμοθυμαδόν ῥίπτω ἑαυτοῦ καί ὁ νήπιος χωρίζω ὁ μαστός

Nevertheless,whentheyreflecteduponthesuccourbeforegrantedthemfromheaven,theyprostratedthemselveswithoneaccord;removedeventhesuckingchildrenfromthebreasts,and

51

ἀναβοάω φωνή μέγας σφόδρα ὁ ὁ ἅπας δύναμις δυνάστης ἱκετεύω οἰκτείρω μετά ἐπιφάνεια αὐτός ἤδη πρός πύλη ᾅδης καταἵστημι

sentupanexceedinggreatcryentreatingtheLordofallpowertorevealhimself,andhavemercyuponthosewhonowlayatthegatesofhades.