Παροιμίαι

Proverbs - Chapter 23

1

ἐάν καταἵζω δειπνέω ἐπί τράπεζα δυνάστης νοητῶς νοέω ὁ παρατίθημι σύ

Ifthousittosupatthetableofaprince,considerattentivelythethingssetbeforethee:

2

καί ἐπιβάλλω ὁ χείρ σύ ὁράω ὅτι τοιοῦτος σύ δέω παρασκευάζω

andapplythinehand,knowingthatitbehovestheetopreparesuch<b>meats</b>:butifthouartveryinsatiable,

3

εἰ δέ ἄπληστος εἰμί μή ἐπιθυμέω ὁ ἔδεσμα αὐτός οὗτος γάρ ἔχω ζωή ψευδής

desirenothisprovisions;forthesebelongtoafalselife.

4

μή παρα ἐκτείνω πένης εἰμί πλούσιος ὁ δέ σός ἐννοία ἀποἔχω

Ifthouartpoor,measurenotthyselfwitharichman;butrefrainthyselfinthywisdom.

5

ἐάν ἐπιἵστημι ὁ σός ὄμμα πρός αὐτός οὐδαμοῦ φαίνω κατασκευάζω γάρ αὐτός πτέρυξ ὥσπερ ἀετός καί ὑποστρέφω εἰς ὁ οἶκος ὁ προἵστημι αὐτός

Ifthoushouldestfixthineeyeuponhim,hewilldisappear;forwingslikeaneagle'sarepreparedforhim,andhereturnstothehouseofhismaster.

6

μή συνδειπνέω ἀνήρ βάσκανος μηδέ ἐπιθυμέω ὁ βρῶμα αὐτός

Supnotwithanenviousman,neitherdesirethouhismeats:

7

ὅς τρόπος γάρ εἰ τις καταπίνω θρίξ οὕτως ἐσθίω καί πίνω

soheeatsanddrinksasifanyoneshouldswallowahair,anddonotbringhimintothyself,noreatthymorselwithhim:

8

μηδέ πρός σύ εἰςἄγω αὐτός καί ἐσθίω ὁ ψωμός σύ μετά αὐτός ἐκἐμέσω γάρ αὐτός καί λυμαίνω ὁ λόγος σύ ὁ καλός

forhewillvomititup,andspoilthyfairwords.

9

εἰς οὖς ἄφρων μηδείς λέγω μήποτε μυκτηρίζω ὁ συνετός λόγος σύ

Saynothingintheearsofafool,lestatanytimehesneeratthywisewords.

10

μή μετατίθημι ὅριον αἰώνιος εἰς δέ κτῆμα ὀρφανός μή εἰςἔρχομαι

Removenottheancientlandmarks;andenternotuponthepossessionofthefatherless:

11

ὁ γάρ λυτρόω αὐτός κύριος κραταιός εἰμί καί κρίνω ὁ κρίσις αὐτός μετά σύ

fortheLordistheirredeemer;heismighty,andwillpleadtheircausewiththee.

12

δίδωμι εἰς παιδεία ὁ καρδία σύ ὁ δέ οὖς σύ ἑτοιμάζω λόγος αἴσθησις

Applythinehearttoinstruction,andpreparethineearsforwordsofdiscretion.

13

μή ἀποἔχω νήπιος παιδεύω ὅτι ἐάν πατάσσω αὐτός ῥάβδος οὐ μή ἀποθνήσκω

Refrainnotfromchasteningachild;forifthoubeathimwiththerod,heshallnotdie.

14

σύ μέν γάρ πατάσσω αὐτός ῥάβδος ὁ δέ ψυχή αὐτός ἐκ θάνατος ῥύομαι

Forthoushaltbeathimwiththerod,andshaltdeliverhissoulfromdeath.

15

υἱός ἐάν σοφός γίγνομαι σύ ὁ καρδία εὐφραίνω καί ὁ ἐμός καρδία

Son,ifthyheartbewise,thoushaltalsogladdenmyheart;

16

καί ἐν διατρίβω λόγος ὁ σός χεῖλος πρός ὁ ἐμός χεῖλος ἐάν ὀρθός οὖς

andthylipsshallconversewithmylips,iftheyberight.

17

μή ζηλόω ὁ καρδία σύ ἁμαρτωλός ἀλλά ἐν φόβος κύριος εἰμί ὅλος ὁ ἡμέρα

Letnotthineheartenvysinners:butbethouinthefearoftheLordalltheday.

18

ἐάν γάρ τηρέω αὐτός εἰμί σύ ἔκγονος ὁ δέ ἐλπίς σύ οὐ ἀποἵστημι

Forifthoushouldestkeepthesethings,thoushalthaveposterity;andthinehopeshallnotberemoved.

19

ἀκούω υἱός καί σοφός γίγνομαι καί καταεὐθύνω ἐννοία σός καρδία

Hear,<b>my</b>son,andbewise,andrightlydirectthethoughtsofthineheart.

20

μή εἰμί οἰνοπότης μηδέ ἐκτείνω συμβολή κρέας τε ἀγορασμός

Benotawine-bibber,neithercontinuelongatfeasts,andpurchasesofflesh:

21

πᾶς γάρ μέθυσος καί πορνοκόπος πτωχεύω καί ἐνδύω διαῥήγνυμι καί ῥακώδης πᾶς ὑπνώδης

foreverydrunkardandwhoremongershallbepoor;andeverysluggardshallclothehimselfwithtattersandraggedgarments.

22

ἀκούω υἱός πατήρ ὁ γεννάω σύ καί μή καταφρονέω ὅτι γηράσκω σύ ὁ μήτηρ

Hearken,<b>my</b>son,tothyfatherwhichbegotthee,anddespisenot<b>thymother</b>becausesheisgrownold.

24

καλῶς ἐκτρέφω πατήρ δίκαιος ἐπί δέ υἱός σοφός εὐφραίνω ὁ ψυχή αὐτός

Arighteousfatherbringsup<b>hischildren</b>well;andhissoulrejoicesoverawiseson.

25

εὐφραίνω ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ ἐπί σύ καί χαίρω ὁ τίκτω σύ

Letthyfatherandthymotherrejoiceoverthee,andletherthatboretheebeglad.

26

δίδωμι ἐγώ υἱός σός καρδία ὁ δέ σύ ὀφθαλμός ἐμός ὁδός τηρέω

<b>My</b>son,givemethineheart,andletthineeyesobservemyways.

27

πίθος γάρ τετραίνω εἰμί ἀλλότριος οἶκος καί φρέαρ στενός ἀλλότριος

Forastrangehouseisavesselfullofholes;andastrangewellisnarrow.

28

οὗτος γάρ συντόμως ἀποὀλλύω καί πᾶς παράνομος ἀναἁλίσκω

Forsuchaoneshallperishsuddenly;andeverytransgressorshallbecutoff.

29

τίς οὐαί τίς θόρυβος τίς κρίσις τίς ἀηδία καί λέσχη τίς σύντριμμα διά κενός τίς πέλειος ὁ ὀφθαλμός

Who<b>has</b>woe?whotrouble?who<b>has</b>quarrels?andwhovexationsanddisputes?who<b>has</b>bruiseswithoutacause?whoseeyesarelivid?

30

οὐ ὁ ἐνχρονίζω ἐν οἶνος οὐ ὁ ἰχνεύω ποῦ πότος γίγνομαι

Arenotthoseofthemthatstaylongatwine?<b>are</b>not<b>those</b>ofthemthathaunt<b>theplaces</b>wherebanquetsare?Benotdrunkwithwine;butconversewithjustmen,andconverse<b>withthem</b>openly.

31

μή μεθύω οἶνος ἀλλά ὁμιλέω ἄνθρωπος δίκαιος καί ὁμιλέω ἐν περίπατος ἐάν γάρ εἰς ὁ φιάλη καί ὁ ποτήριον δίδωμι ὁ ὀφθαλμός σύ ὕστερον περιπατέω γυμνός ὑποἔρομαι

Forifthoushouldestsetthineeyesonbowlsandcups,thoushaltafterwardsgomorenakedthanapestle.

32

ὁ δέ ἔσχατος ὥσπερ ὑπό ὄφις πλήσσω ἐκτείνω καί ὥσπερ ὑπό κεράστης διαχέω αὐτός ὁ ἰός

Butatlast<b>suchaone</b>stretcheshimselfoutasonesmittenbyaserpent,andvenomisdiffusedthroughhimasbyahornedserpent.

33

ὁ ὀφθαλμός σύ ὅταν ὁράω ἀλλότριος ὁ στόμα σύ τότε λαλέω σκολιός

Wheneverthineeyesshallbeholdastrangewoman,thenthymouthshallspeakperversethings.

34

καί κατακεῖμαι ὥσπερ ἐν καρδία θάλασσα καί ὥσπερ κυβερνήτης ἐν πολύς κλύδων

Andthoushaltlieasinthemidstofthesea,andasapilotinagreatstorm.

35

εἶπον δέ τύπτω ἐγώ καί οὐ πονέω καί ἐνπαίζω ἐγώ ἐγώ δέ οὐ οἶδα πότε ὄρθρος εἰμί ἵνα ἔρχομαι ζητέω μετά ὅς συνἔρχομαι

Andthoushaltsay,Theysmoteme,andIwasnotpained;andtheymockedme,andIknewitnot:whenwillitbemorning,thatImaygoandseekthosewithwhomImaygoincompany?