Μακκαβαίων Αʹ

1 Maccabees - Chapter 2

1

ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἀναἵστημι ματταθιας υἱός ιωαννης ὁ συμεων ἱερεύς ὁ υἱός ιωαριβ ἀπό ἰερουσαλήμ καί καταἵζω ἐν μωδεϊν

InthosedaysaroseMattathiasthesonofJohn,thesonofSimeon,apriestofthesonsofJoarib,fromJerusalem,anddweltinModin.

2

καί αὐτός υἱός πέντε ιωαννης ὁ ἐπικαλέω γαδδι

Andhehadfivesons,Joannan,calledCaddis:

3

σιμων ὁ καλέω θασσι

Simon;calledThassi:

4

ἰούδας ὁ καλέω μακκαβαῖος

Judas,whowascalledMaccabeus:

5

ελεαζαρ ὁ καλέω αυαραν ιωναθης ὁ καλέω απφους

Eleazar,calledAvaran:andJonathan,whosesurnamewasApphus.

6

καί ὁράω ὁ βλασφημία ὁ γίγνομαι ἐν ἰουδά καί ἐν ἰερουσαλήμ

AndwhenhesawtheblasphemiesthatwerecommittedinJudaandJerusalem,

7

καί εἶπον οἴμμοι ἵνα τίς οὗτος γεννάω ὁράω ὁ σύντριμμα ὁ λαός ἐγώ καί ὁ σύντριμμα ὁ ἅγιος πόλις καί καταἵζω ἐκεῖ ἐν ὁ δίδωμι αὐτός ἐν χείρ ἐχθρός ὁ ἁγίασμα ἐν χείρ ἀλλότριος

Hesaid,Woeisme!whereforewasIborntoseethismiseryofmypeople,andoftheholycity,andtodwellthere,whenitwasdeliveredintothehandoftheenemy,andthesanctuaryintothehandofstrangers?

8

γίγνομαι ὁ ναός αὐτός ὡς ἀνήρ ἄδοξος

Hertempleisbecomeasamanwithoutglory.

9

ὁ σκευή ὁ δόξα αὐτός αἰχμάλωτος ἀποἄγω ἀποκτείνω ὁ νήπιος αὐτός ἐν ὁ πλατύς αὐτός ὁ νεανίσκος αὐτός ἐν ῥομφαία ἐχθρός

Hergloriousvesselsarecarriedawayintocaptivity,herinfantsareslaininthestreets,heryoungmenwiththeswordoftheenemy.

10

ποῖος ἔθνος οὐ κληρονομέω βασίλειον καί οὐ κρατέω ὁ σκῦλον αὐτός

Whatnationhathnothadapartinherkingdomandgottenofherspoils?

11

πᾶς ὁ κόσμος αὐτός ἀποαἱρέω ἀντί ἐλεύθερος γίγνομαι εἰς δούλη

Allherornamentsaretakenaway;ofafreewomansheisbecomeabondslave.

12

καί ἰδού ὁ ἅγιος ἐγώ καί ὁ καλλονή ἐγώ καί ὁ δόξα ἐγώ ἐρημόω καί βεβηλόω αὐτός ὁ ἔθνος

And,behold,oursanctuary,evenourbeautyandourglory,islaidwaste,andtheGentileshaveprofanedit.

13

ἵνα τίς ἐγώ ἔτι ζωή

Towhatendthereforeshallweliveanylonger?

14

καί διαῥήγνυμι ματταθιας καί ὁ υἱός αὐτός ὁ ἱμάτιον αὐτός καί περιβάλλω σάκκος καί πενθέω σφόδρα

ThenMattathiasandhissonsrenttheirclothes,andputonsackcloth,andmournedverysore.

15

καί ἔρχομαι ὁ παρά ὁ βασιλεύς ὁ κατα ἀναἀγκάζω ὁ ἀποστασία εἰς μωδεϊν ὁ πόλις ἵνα θυσιάζω

Inthemeanwhiletheking'sofficers,suchascompelledthepeopletorevolt,cameintothecityModin,tomakethemsacrifice.

16

καί πολύς ἀπό ἰσραήλ πρός αὐτός προςἔρχομαι καί ματταθιας καί ὁ υἱός αὐτός συνἄγω

AndwhenmanyofIsraelcameuntothem,Mattathiasalsoandhissonscametogether.

17

καί ἀποκρίνω ὁ παρά ὁ βασιλεύς καί εἶπον ὁ ματταθιας λέγω ἄρχων καί ἔνδοξος καί μέγας εἰμί ἐν ὁ πόλις οὗτος καί στηρίζω υἱός καί ἀδελφός

Thenansweredtheking'sofficers,andsaidtoMattathiasonthiswise,Thouartaruler,andanhonourableandgreatmaninthiscity,andstrengthenedwithsonsandbrethren:

18

νῦν προςἔρχομαι πρῶτος καί ποιέω ὁ πρόσταγμα ὁ βασιλεύς ὡς ποιέω πᾶς ὁ ἔθνος καί ὁ ἀνήρ ἰουδά καί ὁ καταλείπω ἐν ἰερουσαλήμ καί εἰμί σύ καί ὁ υἱός σύ ὁ φίλος ὁ βασιλεύς καί σύ καί ὁ υἱός σύ δοξάζω ἀργύριον καί χρυσίον καί ἀποστολή πολύς

Nowthereforecomethoufirst,andfulfiltheking'scommandment,likeasalltheheathenhavedone,yea,andthemenofJudaalso,andsuchasremainatJerusalem:soshaltthouandthyhousebeinthenumberoftheking'sfriends,andthouandthychildrenshallbehonouredwithsilverandgold,andmanyrewards.

19

καί ἀποκρίνω ματταθιας καί εἶπον φωνή μέγας εἰ πᾶς ὁ ἔθνος ὁ ἐν οἶκος ὁ βασιλεία ὁ βασιλεύς ἀκούω αὐτός ἀποἵστημι ἕκαστος ἀπό λατρεία πατήρ αὐτός καί αἱρετίζω ἐν ὁ ἐντολή αὐτός

ThenMattathiasansweredandspakewithaloudvoice,Thoughallthenationsthatareundertheking'sdominionobeyhim,andfallawayeveryonefromthereligionoftheirfathers,andgiveconsenttohiscommandments:

20

καΐἐγώ καί ὁ υἱός ἐγώ καί ὁ ἀδελφός ἐγώ πορεύομαι ἐν διαθήκη πατήρ ἐγώ

YetwillIandmysonsandmybrethrenwalkinthecovenantofourfathers.

21

ἵλεως ἐγώ καταλείπω νόμος καί δικαίωμα

Godforbidthatweshouldforsakethelawandtheordinances.

22

ὁ λόγος ὁ βασιλεύς οὐ ἀκούω παραἔρχομαι ὁ λατρεία ἐγώ δεξιός ἤ ἀριστερός

Wewillnothearkentotheking'swords,togofromourreligion,eitherontherighthand,ortheleft.

23

καί ὡς παύω λαλέω ὁ λόγος οὗτος προςἔρχομαι ἀνήρ ἰουδαῖος ἐν ὀφθαλμός πᾶς θυσιάζω ἐπί ὁ βωμός ἐν μωδεϊν κατά ὁ πρόσταγμα ὁ βασιλεύς

Nowwhenhehadleftspeakingthesewords,therecameoneoftheJewsinthesightofalltosacrificeonthealtarwhichwasatModin,accordingtotheking'scommandment.

24

καί ὁράω ματταθιας καί ζηλόω καί τρομέω ὁ νεφρός αὐτός καί ἀναφέρω θυμός κατά ὁ κρίμα καί τρέχω σφάζω αὐτός ἐπί ὁ βωμός

WhichthingwhenMattathiassaw,hewasinflamedwithzeal,andhisreinstrembled,neithercouldheforbeartoshewhisangeraccordingtojudgment:whereforeheran,andslewhimuponthealtar.

25

καί ὁ ἀνήρ ὁ βασιλεύς ὁ ἀναἀγκάζω θύω ἀποκτείνω ἐν ὁ καιρός ἐκεῖνος καί ὁ βωμός κατααἱρέω

Alsotheking'scommissioner,whocompelledmentosacrifice,hekilledatthattime,andthealtarhepulleddown.

26

καί ζηλόω ὁ νόμος καθώς ποιέω φινεες ὁ ζαμβρι υἱός σαλωμ

ThusdealthezealouslyforthelawofGodlikeasPhineesdiduntoZambrithesonofSalom.

27

καί ἀνακράζω ματταθιας ἐν ὁ πόλις φωνή μέγας λέγω πᾶς ὁ ζηλόω ὁ νόμος καί ἱστός διαθήκη ἐκἔρχομαι ὀπίσω ἐγώ

AndMattathiascriedthroughoutthecitywithaloudvoice,saying,Whosoeveriszealousofthelaw,andmaintaineththecovenant,lethimfollowme.

28

καί φεύγω αὐτός καί ὁ υἱός αὐτός εἰς ὁ ὄρος καί ἐν καταλείπω ὅσος ἔχω ἐν ὁ πόλις

Soheandhissonsfledintothemountains,andleftallthatevertheyhadinthecity.

29

τότε καταβαίνω πολύς ζητέω δικαιοσύνη καί κρίμα εἰς ὁ ἔρημος καταἵζω ἐκεῖ

Thenmanythatsoughtafterjusticeandjudgmentwentdownintothewilderness,todwellthere:

30

αὐτός καί ὁ υἱός αὐτός καί ὁ γυνή αὐτός καί ὁ κτῆνος αὐτός ὅτι σκληρύνω ἐπί αὐτός ὁ κακός

Boththey,andtheirchildren,andtheirwives;andtheircattle;becauseafflictionsincreasedsoreuponthem.

31

καί ἀναἀγγέλλω ὁ ἀνήρ ὁ βασιλεύς καί ὁ δύναμις ὅς εἰμί ἐν ἰερουσαλήμ πόλις δαυίδ ὅτι καταβαίνω ἀνήρ ὅστις διασκεδάζω ὁ ἐντολή ὁ βασιλεύς εἰς ὁ κρύφος ἐν ὁ ἔρημος

Nowwhenitwastoldtheking'sservants,andthehostthatwasatJerusalem,inthecityofDavid,thatcertainmen,whohadbrokentheking'scommandment,weregonedownintothesecretplacesinthewilderness,

32

καί τρέχω ὀπίσω αὐτός πολύς καί καταλαμβάνω αὐτός καί παρα ἐνβάλλω ἐπί αὐτός καί συνἵστημι πρός αὐτός πόλεμος ἐν ὁ ἡμέρα ὁ σάββατον

Theypursuedafterthemagreatnumber,andhavingovertakenthem,theycampedagainstthem,andmadewaragainstthemonthesabbathday.

33

καί εἶπον πρός αὐτός ἕως ὁ νῦν ἐκἔρχομαι ποιέω κατά ὁ λόγος ὁ βασιλεύς καί ζάω

Andtheysaiduntothem,Letthatwhichyehavedonehithertosuffice;comeforth,anddoaccordingtothecommandmentoftheking,andyeshalllive.

34

καί εἶπον οὐ ἐκἔρχομαι οὐδέ ποιέω ὁ λόγος ὁ βασιλεύς βεβηλόω ὁ ἡμέρα ὁ σάββατον

Buttheysaid,Wewillnotcomeforth,neitherwillwedotheking'scommandment,toprofanethesabbathday.

35

καί ταχύνω ἐπί αὐτός πόλεμος

Sothentheygavethemthebattlewithallspeed.

36

καί οὐ ἀποκρίνω αὐτός οὐδέ λίθος ἐντινάσσω αὐτός οὐδέ ἐνφράσσω ὁ κρύφος

Howbeittheyansweredthemnot,neithercasttheyastoneatthem,norstoppedtheplaceswheretheylayhid;

37

λέγω ἀποθνήσκω πᾶς ἐν ὁ ἁπλότης ἐγώ μαρτυρέω ἐπί ἐγώ ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ ὅτι ἀκρίτως ἀποὀλλύω ἐγώ

Butsaid,Letusdieallinourinnocency:heavenandearthwilltestifyforus,thatyeputustodeathwrongfully.

38

καί ἀναἵστημι ἐπί αὐτός ἐν πόλεμος ὁ σάββατα καί ἀποθνήσκω αὐτός καί ὁ γυνή αὐτός καί ὁ τέκνον αὐτός καί ὁ κτῆνος αὐτός ἕως χίλιοι ψυχή ἄνθρωπος

Sotheyroseupagainsttheminbattleonthesabbath,andtheyslewthem,withtheirwivesandchildrenandtheircattle,tothenumberofathousandpeople.

39

καί γιγνώσκω ματταθιας καί ὁ φίλος αὐτός καί πενθέω ἐπί αὐτός σφόδρα

NowwhenMattathiasandhisfriendsunderstoodhereof,theymournedforthemrightsore.

40

καί εἶπον ἀνήρ ὁ πλησίον αὐτός ἐάν πᾶς ποιέω ὡς ὁ ἀδελφός ἐγώ ποιέω καί μή πολεμέω πρός ὁ ἔθνος ὑπέρ ὁ ψυχή ἐγώ καί ὁ δικαίωμα ἐγώ νῦν τάχιον ὀλεθρεύω ἐγώ ἀπό ὁ γῆ

Andoneofthemsaidtoanother,Ifwealldoasourbrethrenhavedone,andfightnotforourlivesandlawsagainsttheheathen,theywillnowquicklyrootusoutoftheearth.

41

καί βουλεύω ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος λέγω πᾶς ἄνθρωπος ὅς ἐάν ἔρχομαι ἐπί ἐγώ εἰς πόλεμος ὁ ἡμέρα ὁ σάββατον πολεμέω κατέναντι αὐτός καί οὐ μή ἀποθνήσκω πᾶς καθώς ἀποθνήσκω ὁ ἀδελφός ἐγώ ἐν ὁ κρύφος

Atthattimethereforetheydecreed,saying,Whosoevershallcometomakebattlewithusonthesabbathday,wewillfightagainsthim;neitherwillwedieall,asourbrethrenthatweremurderedinthesecretplaces.

42

τότε συνἄγω πρός αὐτός συναγωγή ασιδαῖος ἰσχυρός δύναμις ἀπό ἰσραήλ πᾶς ὁ ἑκουσιάζομαι ὁ νόμος

ThencamethereuntohimacompanyofAssideanswhoweremightymenofIsrael,evenallsuchaswerevoluntarilydevoteduntothelaw.

43

καί πᾶς ὁ φυγαδεύω ἀπό ὁ κακός προςτίθημι αὐτός καί γίγνομαι αὐτός εἰς στήριγμα

Alsoalltheythatfledforpersecutionjoinedthemselvesuntothem,andwereastayuntothem.

44

καί συνἵστημι δύναμις καί πατάσσω ἁμαρτωλός ἐν ὀργή αὐτός καί ἀνήρ ἄνομος ἐν θυμός αὐτός καί ὁ λοιπός φεύγω εἰς ὁ ἔθνος σώζω

Sotheyjoinedtheirforces,andsmotesinfulmenintheiranger,andwickedmenintheirwrath:buttherestfledtotheheathenforsuccour.

45

καί κυκλόω ματταθιας καί ὁ φίλος αὐτός καί κατααἱρέω ὁ βωμός

ThenMattathiasandhisfriendswentroundabout,andpulleddownthealtars:

46

καί περιτέμνω ὁ παιδάριον ὁ ἀπερίτμητος ὅσος εὑρίσκω ἐν ὅριον ἰσραήλ ἐν ἰσχύς

AndwhatchildrensoevertheyfoundwithinthecoastofIsraeluncircumcised,thosetheycircumcisedvaliantly.

47

καί διώκω ὁ υἱός ὁ ὑπερηφανία καί καταεὐοδόω ὁ ἔργον ἐν χείρ αὐτός

Theypursuedalsoaftertheproudmen,andtheworkprosperedintheirhand.

48

καί ἀντιλαμβάνω ὁ νόμος ἐκ χείρ ὁ ἔθνος καί ὁ βασιλεύς καί οὐ δίδωμι κέρας ὁ ἁμαρτωλός

SotheyrecoveredthelawoutofthehandoftheGentiles,andoutofthehandofkings,neithersufferedtheythesinnertotriumph.

49

καί ἐγγίζω ὁ ἡμέρα ματταθιας ἀποθνήσκω καί εἶπον ὁ υἱός αὐτός νῦν στηρίζω ὑπερηφανία καί ἐλεγμός καί καιρός καταστροφή καί ὀργή θυμός

NowwhenthetimedrewnearthatMattathiasshoulddie,hesaiduntohissons,Nowhathprideandrebukegottenstrength,andthetimeofdestruction,andthewrathofindignation:

50

νῦν τέκνον ζηλόω ὁ νόμος καί δίδωμι ὁ ψυχή σύ ὑπέρ διαθήκη πατήρ ἐγώ

Nowtherefore,mysons,beyezealousforthelaw,andgiveyourlivesforthecovenantofyourfathers.

51

καί μιμνήσκω ὁ ἔργον ὁ πατήρ ὅς ποιέω ἐν ὁ γενεά αὐτός καί δέχομαι δόξα μέγας καί ὄνομα αἰώνιος

Calltoremembrancewhatactsourfathersdidintheirtime;soshallyereceivegreathonourandaneverlastingname.

52

ἀβραάμ οὐ ἐν πειρασμός εὑρίσκω πιστός καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη

WasnotAbrahamfoundfaithfulintemptation,anditwasimputeduntohimforrighteousness?

53

ιωσηφ ἐν καιρός στενοχωρία αὐτός φυλάσσω ἐντολή καί γίγνομαι κύριος αἴγυπτος

JosephinthetimeofhisdistresskeptthecommandmentandwasmadelordofEgypt.

54

φινεες ὁ πατήρ ἐγώ ἐν ὁ ζηλόω ζῆλος λαμβάνω διαθήκη ἱερωσύνη αἰώνιος

Phineesourfatherinbeingzealousandferventobtainedthecovenantofaneverlastingpriesthood.

55

ἰησοῦς ἐν ὁ πληρόω λόγος γίγνομαι κριτής ἐν ἰσραήλ

JesusforfulfillingthewordwasmadeajudgeinIsrael.

56

χαλεβ ἐν ὁ μαρτυρέω ἐν ὁ ἐκκλησία λαμβάνω γῆ κληρονομία

Calebforbearingwitnessbeforethecongregationreceivedtheheritageoftheland.

57

δαυίδ ἐν ὁ ἔλεος αὐτός κληρονομέω θρόνος βασιλεία εἰς αἰών

Davidforbeingmercifulpossessedthethroneofaneverlastingkingdom.

58

ηλιας ἐν ὁ ζηλόω ζῆλος νόμος ἀναλαμβάνω εἰς ὁ οὐρανός

Eliasforbeingzealousandferventforthelawwastakenupintoheaven.

59

ανανιας αζαριας μισαηλ πιστεύω σώζω ἐκ φλόξ

Ananias,Azarias,andMisael,bybelievingweresavedoutoftheflame.

60

δανιηλ ἐν ὁ ἁπλότης αὐτός ἐρύω ἐκ στόμα λέων

Danielforhisinnocencywasdeliveredfromthemouthoflions.

61

καί οὕτως ἐννοέω κατά γενεά καί γενεά ὅτι πᾶς ὁ ἐλπίζω ἐπί αὐτός οὐ ἀσθενέω

Andthusconsideryethroughoutallages,thatnonethatputtheirtrustinhimshallbeovercome.

62

καί ἀπό λόγος ἀνήρ ἁμαρτωλός μή φοβέω ὅτι ὁ δόξα αὐτός εἰς κόπριον καί εἰς σκώληξ

Fearnotthenthewordsofasinfulman:forhisgloryshallbedungandworms.

63

σήμερον ἐπιαἴρω καί αὔριον οὐ μή εὑρίσκω ὅτι ἐπιστρέφω εἰς ὁ χοῦς αὐτός καί ὁ διαλογισμός αὐτός ἀποὀλλύω

Todayheshallbeliftedupandtomorrowheshallnotbefound,becauseheisreturnedintohisdust,andhisthoughtiscometonothing.

64

τέκνον ἀνδρίζομαι καί ἰσχύω ἐν ὁ νόμος ὅτι ἐν αὐτός δοξάζω

Wherefore,yemysons,bevaliantandshewyourselvesmeninthebehalfofthelaw;forbyitshallyeobtainglory.

65

καί ἰδού συμεων ὁ ἀδελφός σύ οἶδα ὅτι ἀνήρ βουλή εἰμί αὐτός ἀκούω πᾶς ὁ ἡμέρα αὐτός εἰμί σύ πατήρ

Andbehold,IknowthatyourbrotherSimonisamanofcounsel,giveearuntohimalway:heshallbeafatheruntoyou.

66

καί ἰούδας μακκαβαῖος ἰσχυρός δύναμις ἐκ νεότης αὐτός αὐτός εἰμί σύ ἄρχων στρατία καί πολεμέω πόλεμος λαός

AsforJudasMaccabeus,hehathbeenmightyandstrong,evenfromhisyouthup:lethimbeyourcaptain,andfightthebattleofthepeople.

67

καί σύ προςἄγω πρός σύ πᾶς ὁ ποιητής ὁ νόμος καί ἐκδικάω ἐκδικήσις ὁ λαός σύ

Takealsountoyouallthosethatobservethelaw,andavengeyethewrongofyourpeople.

68

ἀντι ἀποδίδωμι ἀνταπόδομα ὁ ἔθνος καί προςἔχω εἰς πρόσταγμα ὁ νόμος

Recompensefullytheheathen,andtakeheedtothecommandmentsofthelaw.

69

καί εὐλογέω αὐτός καί προςτίθημι πρός ὁ πατήρ αὐτός

Soheblessedthem,andwasgatheredtohisfathers.

70

καί ἀποθνήσκω ἐν ὁ ἕκτος καί τεσσαρακοστός καί ἑκατοστός ἔτος καί θάπτω ἐν τάφος πατήρ αὐτός ἐν μωδεϊν καί κόπτω αὐτός πᾶς ἰσραήλ κοπετός μέγας

Andhediedinthehundredfortyandsixthyear,andhissonsburiedhiminthesepulchresofhisfathersatModin,andallIsraelmadegreatlamentationforhim.