Μακκαβαίων Αʹ

1 Maccabees - Chapter 3

1

καί ἀναἵστημι ἰούδας ὁ καλέω μακκαβαῖος υἱός αὐτός ἀντί αὐτός

ThenhissonJudas,calledMaccabeus,roseupinhisstead.

2

καί βοηθέω αὐτός πᾶς ὁ ἀδελφός αὐτός καί πᾶς ὅσος κολλάω ὁ πατήρ αὐτός καί πολεμέω ὁ πόλεμος ἰσραήλ μετά εὐφροσύνη

Andallhisbrethrenhelpedhim,andsodidalltheythatheldwithhisfather,andtheyfoughtwithcheerfulnessthebattleofIsrael.

3

καί πλατύνω δόξα ὁ λαός αὐτός καί ἐνδύω θώραξ ὡς γίγας καί συνζώννυμι ὁ σκευή ὁ πολεμικός αὐτός καί πόλεμος συνἵστημι σκεπάζω παρεμβολή ἐν ῥομφαία

Sohegathispeoplegreathonour,andputonabreastplateasagiant,andgirthiswarlikeharnessabouthim,andhemadebattles,protectingthehostwithhissword.

4

καί ὁμοιόω λέων ἐν ὁ ἔργον αὐτός καί ὡς σκύμνος ἐρεύγομαι εἰς θήρα

Inhisactshewaslikealion,andlikealion'swhelproaringforhisprey.

5

καί διώκω ἄνομος ἐκἐρευνάω καί ὁ ταράσσω ὁ λαός αὐτός φλογίζω

ForHepursuedthewicked,andsoughtthemout,andburntupthosethatvexedhispeople.

6

καί συνστέλλω ἄνομος ἀπό ὁ φόβος αὐτός καί πᾶς ὁ ἐργατής ὁ ἀνομία συνταράσσω καί εὐοδόω σωτηρία ἐν χείρ αὐτός

Whereforethewickedshrunkforfearofhim,andalltheworkersofiniquityweretroubled,becausesalvationprosperedinhishand.

7

καί πικραίνω βασιλεύς πολύς καί εὐφραίνω ὁ ἰακώβ ἐν ὁ ἔργον αὐτός καί ἕως ὁ αἰών ὁ μνημόσυνον αὐτός εἰς εὐλογία

Hegrievedalsomanykings,andmadeJacobgladwithhisacts,andhismemorialisblessedforever.

8

καί διαἔρχομαι ἐν πόλις ἰουδά καί ἐκὀλεθρεύω ἀσεβής ἐκ αὐτός καί ἀποστρέφω ὀργή ἀπό ἰσραήλ

MoreoverhewentthroughthecitiesofJuda,destroyingtheungodlyoutofthem,andturningawaywrathfromIsrael:

9

καί ὀνομάζω ἕως ἔσχατος γῆ καί συνἄγω ἀποὀλλύω

Sothathewasrenowneduntotheutmostpartoftheearth,andhereceiveduntohimsuchaswerereadytoperish.

10

καί συνἄγω ἀπολλώνιος ἔθνος καί ἀπό σαμαρεία δύναμις μέγας ὁ πολεμέω πρός ὁ ἰσραήλ

ThenApolloniusgatheredtheGentilestogether,andagreathostoutofSamaria,tofightagainstIsrael.

11

καί γιγνώσκω ἰούδας καί ἐκἔρχομαι εἰς συνάντησις αὐτός καί πατάσσω αὐτός καί ἀποκτείνω καί πίπτω τραυματίας πολύς καί ὁ ἐπίλοιπος φεύγω

WhichthingwhenJudasperceived,hewentforthtomeethim,andsohesmotehim,andslewhim:manyalsofelldownslain,buttherestfled.

12

καί λαμβάνω ὁ σκῦλον αὐτός καί ὁ μάχαιρα ἀπολλώνιος λαμβάνω ἰούδας καί εἰμί πόλεμος ἐν αὐτός πᾶς ὁ ἡμέρα

WhereforeJudastooktheirspoils,andApollonius'swordalso,andtherewithhefoughtallhislifelong.

13

καί ἀκούω σήρων ὁ ἄρχων ὁ δύναμις συρία ὅτι ἀθροίζω ἰούδας ἄθροισμα καί ἐκκλησία πιστός μετά αὐτός καί ἐκπορεύομαι εἰς πόλεμος

NowwhenSeron,aprinceofthearmyofSyria,heardsaythatJudashadgathereduntohimamultitudeandcompanyofthefaithfultogooutwithhimtowar;

14

καί εἶπον ποιέω ἐμαυτοῦ ὄνομα καί δοξάζω ἐν ὁ βασιλεία καί πολεμέω ὁ ἰούδας καί ὁ σύν αὐτός ὁ ἐξουδενέω ὁ λόγος ὁ βασιλεύς

Hesaid,Iwillgetmeanameandhonourinthekingdom;forIwillgofightwithJudasandthemthatarewithhim,whodespisetheking'scommandment.

15

καί προςτίθημι καί ἀναβαίνω μετά αὐτός παρεμβολή ἀσεβής ἰσχυρός βοηθέω αὐτός ποιέω ὁ ἐκδικήσις ἐν υἱός ἰσραήλ

Sohemadehimreadytogoup,andtherewentwithhimamightyhostoftheungodlytohelphim,andtobeavengedofthechildrenofIsrael.

16

καί ἐγγίζω ἕως ἀνάβασις βαιθωρων καί ἐκἔρχομαι ἰούδας εἰς συνάντησις αὐτός ὀλιγοστός

AndwhenhecameneartothegoingupofBethhoron,Judaswentforthtomeethimwithasmallcompany:

17

ὡς δέ ὁράω ὁ παρεμβολή ἔρχομαι εἰς συνάντησις αὐτός εἶπον ὁ ἰούδας τίς δύναμαι ὀλιγοστός εἰμί πολεμέω πρός πλῆθος τοσοῦτος ἰσχυρός καί ἐγώ ἐκλύω ἀσιτέω σήμερον

Who,whentheysawthehostcomingtomeetthem,saiduntoJudas,Howshallwebeable,beingsofew,tofightagainstsogreatamultitudeandsostrong,seeingwearereadytofaintwithfastingallthisday?

18

καί εἶπον ἰούδας εὔκοπος εἰμί συνκλείω πολύς ἐν χείρ ὀλίγος καί οὐ εἰμί διαφορά ἐναντίον ὁ οὐρανός σώζω ἐν πολύς ἤ ἐν ὀλίγος

UntowhomJudasanswered,Itisnohardmatterformanytobeshutupinthehandsofafew;andwiththeGodofheavenitisallone,todeliverwithagreatmultitude,orasmallcompany:

19

ὅτι οὐ ἐν πλῆθος δύναμις νίκη πόλεμος εἰμί ἀλλά ἐκ ὁ οὐρανός ὁ ἰσχύς

Forthevictoryofbattlestandethnotinthemultitudeofanhost;butstrengthcomethfromheaven.

20

αὐτός ἔρχομαι ἐπί ἐγώ ἐν πλῆθος ὕβρις καί ἀνομία ὁ ἐκαἴρω ἐγώ καί ὁ γυνή ἐγώ καί ὁ τέκνον ἐγώ ὁ σκυλεύω ἐγώ

Theycomeagainstusinmuchprideandiniquitytodestroyus,andourwivesandchildren,andtospoilus:

21

ἐγώ δέ πολεμέω περί ὁ ψυχή ἐγώ καί ὁ νόμιμος ἐγώ

Butwefightforourlivesandourlaws.

22

καί αὐτός συντρίβω αὐτός πρό πρόσωπον ἐγώ σύ δέ μή φοβέω ἀπό αὐτός

WhereforetheLordhimselfwilloverthrowthembeforeourface:andasforyou,beyenotafraidofthem.

23

ὡς δέ παύω λαλέω ἐνἀλάομαι εἰς αὐτός ἄφνω καί συντρίβω σήρων καί ὁ παρεμβολή αὐτός ἐνώπιον αὐτός

Nowassoonashehadleftoffspeaking,heleaptsuddenlyuponthem,andsoSeronandhishostwasoverthrownbeforehim.

24

καί διώκω αὐτός ἐν ὁ κατάβασις βαιθωρων ἕως ὁ πεδίον καί πίπτω ἀπό αὐτός εἰς ἀνήρ ὀκτακόσιοι ὁ δέ λοιπός φεύγω εἰς γῆ φυλιστιιμ

AndtheypursuedthemfromthegoingdownofBethhoronuntotheplain,wherewereslainabouteighthundredmenofthem;andtheresiduefledintothelandofthePhilistines.

25

καί ἄρχω ὁ φόβος ἰούδας καί ὁ ἀδελφός αὐτός καί ὁ πτόη ἐπιπίπτω ἐπί ὁ ἔθνος ὁ κύκλος αὐτός

ThenbeganthefearofJudasandhisbrethren,andanexceedinggreatdread,tofalluponthenationsroundaboutthem:

26

καί ἐγγίζω ἕως ὁ βασιλεύς ὁ ὄνομα αὐτός καί ὑπέρ ὁ παράταξις ἰούδας ἐκἠγέομαι ὁ ἔθνος

Insomuchashisfamecameuntotheking,andallnationstalkedofthebattlesofJudas.

27

ὡς δέ ἀκούω ὁ βασιλεύς ἀντίοχος ὁ λόγος οὗτος ὀργίζω θυμός καί ἀποστέλλω καί συνἄγω ὁ δύναμις πᾶς ὁ βασιλεία αὐτός παρεμβολή ἰσχυρός σφόδρα

NowwhenkingAntiochusheardthesethings,hewasfullofindignation:whereforehesentandgatheredtogetheralltheforcesofhisrealm,evenaverystrongarmy.

28

καί ἀναοἴγω ὁ γαζοφυλάκιον αὐτός καί δίδωμι ὀψώνιον ὁ δύναμις εἰς ἐνιαυτός καί ἐντέλλομαι αὐτός εἰμί ἕτοιμος εἰς πᾶς χρεία

Heopenedalsohistreasure,andgavehissoldierspayforayear,commandingthemtobereadywhensoeverheshouldneedthem.

29

καί ὁράω ὅτι ἐκλείπω ὁ ἀργύριον ἐκ ὁ θησαυρός καί ὁ φόρος ὁ χώρα ὀλίγος χάρις ὁ διχοστασία καί πληγή ὅς κατασκευάζω ἐν ὁ γῆ ὁ αἴρω ὁ νόμιμος ὅς εἰμί ἀπό ἡμέρα ὁ πρῶτος

Nevertheless,whenhesawthatthemoneyofhistreasuresfailedandthatthetributesinthecountryweresmall,becauseofthedissensionandplague,whichhehadbroughtuponthelandintakingawaythelawswhichhadbeenofoldtime;

30

καί εὐλαβέομαι μή οὐ ἔχω ὡς ἅπαξ καί δίς εἰς ὁ δαπάνη καί ὁ δόμα ὅς δίδωμι ἔμπροσθεν δαψιλής χείρ καί περισσεύω ὑπέρ ὁ βασιλεύς ὁ ἔμπροσθεν

Hefearedthatheshouldnotbeabletobearthechargesanylonger,nortohavesuchgiftstogivesoliberallyashedidbefore:forhehadaboundedabovethekingsthatwerebeforehim.

31

καί ἀπορέω ὁ ψυχή αὐτός σφόδρα καί βουλεύω ὁ πορεύομαι εἰς ὁ περσίς καί λαμβάνω ὁ φόρος ὁ χώρα καί συνἄγω ἀργύριον πολύς

Wherefore,beinggreatlyperplexedinhismind,hedeterminedtogointoPersia,theretotakethetributesofthecountries,andtogathermuchmoney.

32

καί καταλείπω λυσίας ἄνθρωπος ἔνδοξος καί ἀπό γένος ὁ βασιλεία ἐπί ὁ πρᾶγμα ὁ βασιλεύς ἀπό ὁ ποταμός εὐφράτης καί ἕως ὅριον αἴγυπτος

SoheleftLysias,anobleman,andoneofthebloodroyal,tooverseetheaffairsofthekingfromtheriverEuphratesuntothebordersofEgypt:

33

καί τρέφω ἀντίοχος ὁ υἱός αὐτός ἕως ὁ ἐπιστρέφω αὐτός

AndtobringuphissonAntiochus,untilhecameagain.

34

καί παραδίδωμι αὐτός ὁ ἥμισυς ὁ δύναμις καί ὁ ἐλέφας καί ἐντέλλομαι αὐτός περί πᾶς ὅς βούλομαι καί περί ὁ καταοἰκέω ὁ ἰουδαία καί ἰερουσαλήμ

Moreoverhedelivereduntohimthehalfofhisforces,andtheelephants,andgavehimchargeofallthingsthathewouldhavedone,asalsoconcerningthemthatdweltinJudaandJerusalem:

35

ἀποστέλλω ἐπί αὐτός δύναμις ὁ ἐκτρίβω καί ἐκαἴρω ὁ ἰσχύς ἰσραήλ καί ὁ καταλείμμα ἰερουσαλήμ καί αἴρω ὁ μνημόσυνον αὐτός ἀπό ὁ τόπος

Towit,thatheshouldsendanarmyagainstthem,todestroyandrootoutthestrengthofIsrael,andtheremnantofJerusalem,andtotakeawaytheirmemorialfromthatplace;

36

καί καταοἰκίζω υἱός ἀλλογενής ἐν πᾶς ὁ ὅριον αὐτός καί κατακληροδοτέω ὁ γῆ αὐτός

Andthatheshouldplacestrangersinalltheirquarters,anddividetheirlandbylot.

37

καί ὁ βασιλεύς παραλαμβάνω ὁ ἥμισυς ὁ δύναμις ὁ καταλείπω καί ἀποαἴρω ἀπό ἀντιόχεια ἀπό πόλις βασιλεία αὐτός ἔτος ἕβδομος καί τεσσαρακοστός καί ἑκατοστός καί διαπεράω ὁ εὐφράτης ποταμός καί διαπορεύομαι ὁ ἐπάνω χώρα

Sothekingtookthehalfoftheforcesthatremained,anddepartedfromAntioch,hisroyalcity,thehundredfortyandseventhyear;andhavingpassedtheriverEuphrates,hewentthroughthehighcountries.

38

καί ἐπιλέγω λυσίας πτολεμαῖος ὁ δορυμένης καί νικάνωρ καί γοργίας ἀνήρ δυνατός ὁ φίλος ὁ βασιλεύς

ThenLysiaschosePtolemeethesonofDorymenes,Nicanor,andGorgias,mightymenoftheking'sfriends:

39

καί ἀποστέλλω μετά αὐτός τεσσαράκοντα χιλίας ἀνήρ καί ἑπτακισχίλιος ἵππος ὁ ἔρχομαι εἰς γῆ ἰουδά καί καταφθείρω αὐτός κατά ὁ λόγος ὁ βασιλεύς

Andwiththemhesentfortythousandfootmen,andseventhousandhorsemen,togointothelandofJuda,andtodestroyit,asthekingcommanded.

40

καί ἀποαἴρω σύν πᾶς ὁ δύναμις αὐτός καί ἔρχομαι καί παρα ἐνβάλλω πλησίον αμμαους ἐν ὁ γῆ ὁ πεδεινός

Sotheywentforthwithalltheirpower,andcameandpitchedbyEmmausintheplaincountry.

41

καί ἀκούω ὁ ἔμπορος ὁ χώρα ὁ ὄνομα αὐτός καί λαμβάνω ἀργύριον καί χρυσίον πολύς σφόδρα καί πέδη καί ἔρχομαι εἰς ὁ παρεμβολή ὁ λαμβάνω ὁ υἱός ἰσραήλ εἰς παῖς καί προςτίθημι πρός αὐτός δύναμις συρία καί γῆ ἀλλόφυλος

Andthemerchantsofthecountry,hearingthefameofthem,tooksilverandgoldverymuch,withservants,andcameintothecamptobuythechildrenofIsraelforslaves:apoweralsoofSyriaandofthelandofthePhilistinesjoinedthemselvesuntothem.

42

καί ὁράω ἰούδας καί ὁ ἀδελφός αὐτός ὅτι πληθύνω ὁ κακός καί ὁ δύναμις παρα ἐνβάλλω ἐν ὁ ὅριον αὐτός καί ἐπιγιγνώσκω ὁ λόγος ὁ βασιλεύς ὅς ἐντέλλομαι ποιέω ὁ λαός εἰς ἀπώλεια καί συντέλεια

NowwhenJudasandhisbrethrensawthatmiseriesweremultiplied,andthattheforcesdidencampthemselvesintheirborders:fortheyknewhowthekinghadgivencommandmenttodestroythepeople,andutterlyabolishthem;

43

καί εἶπον ἕκαστος πρός ὁ πλησίον αὐτός ἀναἵστημι ὁ καθαίρεσις ὁ λαός ἐγώ καί πολεμέω περί ὁ λαός ἐγώ καί ὁ ἅγιος

Theysaidonetoanother,Letusrestorethedecayedfortuneofourpeople,andletusfightforourpeopleandthesanctuary.

44

καί ἀθροίζω ὁ συναγωγή ὁ εἰμί ἕτοιμος εἰς πόλεμος καί ὁ προςεὔχομαι καί αἰτέω ἔλεος καί οἰκτιρμός

Thenwasthecongregationgatheredtogether,thattheymightbereadyforbattle,andthattheymightpray,andaskmercyandcompassion.

45

καί ἰερουσαλήμ εἰμί ἀοίκητος ὡς ἔρημος οὐ εἰμί ὁ εἰςπορεύομαι καί ἐκπορεύομαι ἐκ ὁ γένημα αὐτός καί ὁ ἁγίασμα καταπατέω καί υἱός ἀλλογενής ἐν ὁ ἄκρα κατάλυμα ὁ ἔθνος καί ἐκαἴρω τέρψις ἐκ ἰακώβ καί ἐκλείπω αὐλός καί κινύρα

NowJerusalemlayvoidasawilderness,therewasnoneofherchildrenthatwentinorout:thesanctuaryalsowastroddendown,andalienskeptthestronghold;theheathenhadtheirhabitationinthatplace;andjoywastakenfromJacob,andthepipewiththeharpceased.

46

καί συνἄγω καί ἔρχομαι εἰς μασσηφα κατέναντι ἰερουσαλήμ ὅτι τόπος προσευχή εἰμί ἐν μασσηφα ὁ πρότερος ὁ ἰσραήλ

WhereforetheIsraelitesassembledthemselvestogether,andcametoMaspha,overagainstJerusalem;forinMasphawastheplacewheretheyprayedaforetimeinIsrael.

47

καί νηστεύω ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος καί περιβάλλω σάκκος καί σποδός ἐπί ὁ κεφαλή αὐτός καί διαῥήγνυμι ὁ ἱμάτιον αὐτός

Thentheyfastedthatday,andputonsackcloth,andcastashesupontheirheads,andrenttheirclothes,

48

καί ἐκ ἐπιἐτάζω ὁ βιβλίον ὁ νόμος περί ὅς ἐκἐρευνάω ὁ ἔθνος ὁ ὁμοίωμα ὁ εἴδωλον αὐτός

Andlaidopenthebookofthelaw,whereintheheathenhadsoughttopaintthelikenessoftheirimages.

49

καί φέρω ὁ ἱμάτιον ὁ ἱερωσύνη καί ὁ πρωτογένημα καί ὁ δέκατος καί ἀγείρω ὁ ναζιραίος ὅς πληρόω ὁ ἡμέρα

Theybroughtalsothepriests'garments,andthefirstfruits,andthetithes:andtheNazaritestheystirredup,whohadaccomplishedtheirdays.

50

καί βοάω φωνή εἰς ὁ οὐρανός λέγω τίς ποιέω οὗτος καί ποῦ αὐτός ἀποἄγω

Thencriedtheywithaloudvoicetowardheaven,saying,Whatshallwedowiththese,andwhithershallwecarrythemaway?

51

καί ὁ ἅγιος σύ καταπατέω καί βεβηλόω καί ὁ ἱερεύς σύ ἐν πένθος καί ταπείνωσις

Forthysanctuaryistroddendownandprofaned,andthypriestsareinheaviness,andbroughtlow.

52

καί ἰδού ὁ ἔθνος συνἄγω ἐπί ἐγώ ὁ ἐκαἴρω ἐγώ σύ οἶδα ὅς λογίζομαι ἐπί ἐγώ

Andlo,theheathenareassembledtogetheragainstustodestroyus:whatthingstheyimagineagainstus,thouknowest.

53

πῶς δύναμαι ὑποἵστημι κατά πρόσωπον αὐτός ἐάν μή σύ βοηθέω ἐγώ

Howshallwebeabletostandagainstthem,exceptthou,OGod,beourhelp?

54

καί σαλπίζω ὁ σάλπιγξ καί βοάω φωνή μέγας

Thensoundedtheywithtrumpets,andcriedwithaloudvoice.

55

καί μετά οὗτος καταἵστημι ἰούδας ἡγέομαι ὁ λαός χιλίαρχος καί ἑκατόνταρχος καί πεντηκοντάρχος καί δεκάδαρχος

AndafterthisJudasordainedcaptainsoverthepeople,evencaptainsoverthousands,andoverhundreds,andoverfifties,andovertens.

56

καί εἶπον ὁ οἰκοδομέω οἰκία καί μνηστεύομαι γυνή καί φυτεύω ἀμπελών καί δειλός ἀποστρέφω ἕκαστος εἰς ὁ οἶκος αὐτός κατά ὁ νόμος

Butasforsuchaswerebuildinghouses,orhadbetrothedwives,orwereplantingvineyards,orwerefearful,thosehecommandedthattheyshouldreturn,everymantohisownhouse,accordingtothelaw.

57

καί ἀποαἴρω ὁ παρεμβολή καί παρα ἐνβάλλω κατά νότος αμμαους

Sothecampremoved,andpitcheduponthesouthsideofEmmaus.

58

καί εἶπον ἰούδας περιζώννυμι καί γίγνομαι εἰς υἱός δυνατός καί γίγνομαι ἕτοιμος εἰς πρωί ὁ πολεμέω ἐν ὁ ἔθνος οὗτος ὁ ἐπι συνἄγω ἐπί ἐγώ ἐκαἴρω ἐγώ καί ὁ ἅγιος ἐγώ

AndJudassaid,armyourselves,andbevaliantmen,andseethatyebeinreadinessagainstthemorning,thatyemayfightwiththesenations,thatareassembledtogetheragainstustodestroyusandoursanctuary:

59

ὅτι κρείσσων ἐγώ ἀποθνήσκω ἐν ὁ πόλεμος ἤ ἐπιδέω ἐπί ὁ κακός ὁ ἔθνος ἐγώ καί ὁ ἅγιος

Foritisbetterforustodieinbattle,thantobeholdthecalamitiesofourpeopleandoursanctuary.

60

ὡς δέ ἄν εἰμί θέλημα ἐν οὐρανός οὕτως ποιέω

Nevertheless,asthewillofGodisinheaven,solethimdo.