Μακκαβαίων Βʹ

2 Maccabees - Chapter 10

1

μακκαβαῖος δέ καί ὁ σύν αὐτός ὁ κύριος προἄγω αὐτός ὁ μέν ἱερός κομίζω καί ὁ πόλις

NowMaccabeusandhiscompany,theLordguidingthem,recoveredthetempleandthecity:

2

ὁ δέ κατά ὁ ἀγορά βωμός ὑπό ὁ ἀλλόφυλος δημιουργέω ἔτι δέ τέμενος κατααἱρέω

Butthealtarswhichtheheathenhadbuiltintheopenstreet,andalsothechapels,theypulleddown.

3

καί ὁ νεώς καθαρίζω ἕτερος θυσιαστήριον ποιέω καί πυρόω λίθος καί πῦρ ἐκ οὗτος λαμβάνω ἀναφέρω θυσία μετά διετής χρόνος καί θυμίαμα καί λύχνος καί ὁ ἄρτος ὁ πρόθεσις ποιέω

Andhavingcleansedthetempletheymadeanotheraltar,andstrikingstonestheytookfireoutofthem,andofferedasacrificeaftertwoyears,andsetforthincense,andlights,andshewbread.

4

οὗτος δέ ποιέω ἀξιόω ὁ κύριος πίπτω ἐπί κοιλία μηκέτι περιπίπτω τοιοῦτος κακός ἀλλά ἐάν ποτέ καί ἁμαρτάνω ὑπό αὐτός μετά ἐπιεικεία παιδεύω καί μή βλάσφημος καί βάρβαρος ἔθνος παραδίδωμι

Whenthatwasdone,theyfellflatdown,andbesoughttheLordthattheymightcomenomoreintosuchtroubles;butiftheysinnedanymoreagainsthim,thathehimselfwouldchastenthemwithmercy,andthattheymightnotbedelivereduntotheblasphemousandbarbarousnations.

5

ἐν ὅς δέ ἡμέρα ὁ νεώς ὑπό ἀλλόφυλος βεβηλόω συνβαίνω κατά ὁ αὐτός ἡμέρα ὁ καθαρισμός γίγνομαι ὁ ναός ὁ πέμπτος καί εἰκάς ὁ αὐτός μήν ὅς εἰμί χασελευ

Nowuponthesamedaythatthestrangersprofanedthetemple,ontheverysamedayitwascleansedagain,eventhefiveandtwentiethdayofthesamemonth,whichisCasleu.

6

καί μετά εὐφροσύνη ἄγω ἡμέρα ὀκτώ σκήνωμα τρόπος μνημονεύω ὡς πρό μικρός χρόνος ὁ ὁ σκηνή ἑορτή ἐν ὁ ὄρος καί ἐν ὁ σπήλαιον θηρίον τρόπος εἰμί νέμω

Andtheykepttheeightdayswithgladness,asinthefeastofthetabernacles,rememberingthatnotlongaforetheyhadheldthefeastofthetabernacles,whenastheywanderedinthemountainsanddenslikebeasts.

7

διό θύρσος καί κλάδος ὡραῖος ἔτι δέ καί φοῖνιξ ἔχω ὕμνος ἀναφέρω ὁ εὐοδόω καθαρίζω ὁ ἑαυτοῦ τόπος

Thereforetheybarebranches,andfairboughs,andpalmsalso,andsangpsalmsuntohimthathadgiventhemgoodsuccessincleansinghisplace.

8

δογματίζω δέ μετά κοινός πρόσταγμα καί ψήφισμα πᾶς ὁ ὁ ἰουδαῖος ἔθνος κατά ἐνιαυτός ἄγω ὅδε ὁ ἡμέρα

Theyordainedalsobyacommonstatuteanddecree,ThateveryyearthosedaysshouldbekeptofthewholenationoftheJews.

9

καί ὁ μέν ὁ ἀντίοχος ὁ προςἀγορεύω ἐπιφανής τελευτή οὕτως ἔχω

AndthiswastheendofAntiochus,calledEpiphanes.

10

νυνί δέ ὁ κατά ὁ εὐπάτωρ ἀντίοχος υἱός δέ ὁ ἀσεβής γίγνομαι δηλόω αὐτός συντέμνω ὁ συνἔχω ὁ πόλεμος κακός

NowwillwedeclaretheactsofAntiochusEupator,whowasthesonofthiswickedman,gatheringbrieflythecalamitiesofthewars.

11

οὗτος γάρ παραλαμβάνω ὁ βασιλεία ἀναδεικνύω ἐπί ὁ πρᾶγμα λυσίας τις κοίλη δέ συρέα καί φοινίκη στρατηγός πρώταρχος

Sowhenhewascometothecrown,hesetoneLysiasovertheaffairsofhisrealm,andappointedhimhischiefgovernorofCelosyriaandPhenice.

12

πτολεμαῖος γάρ ὁ καλέω μάκρων ὁ δίκαιος συντηρέω προἡγέομαι πρός ὁ ἰουδαῖος διά ὁ γίγνομαι εἰς αὐτός ἀδικία πειράω ὁ πρός αὐτός εἰρηνικῶς δια ἐκἄγω

ForPtolemeus,thatwascalledMacron,choosingrathertodojusticeuntotheJewsforthewrongthathadbeendoneuntothem,endeavouredtocontinuepeacewiththem.

13

ὅθεν καταἠγορέω ὑπό ὁ φίλος πρός ὁ εὐπάτωρ καί προδότης παρά ἕκαστος ἀκούω διά ὁ ὁ κύπρος ἐνπιστεύω ὑπό ὁ φιλομήτωρ ἐκλείπω καί πρός ἀντίοχος ὁ ἐπιφανής ἀναχωρέω μήτε εὐγενής ὁ ἐξουσία εὐγενίζω φαρμακεύω ἑαυτοῦ ἐκλείπω ὁ βίος

Whereuponbeingaccusedoftheking'sfriendsbeforeEupator,andcalledtraitorateverywordbecausehehadleftCyprus,thatPhilometorhadcommitteduntohim,anddepartedtoAntiochusEpiphanes,andseeingthathewasinnohonourableplace,hewassodiscouraged,thathepoisonedhimselfanddied.

14

γοργίας δέ γίγνομαι στρατηγός ὁ τόπος ξενοτροφέω καί παρά ἕκαστος πρός ὁ ἰουδαῖος πολεμοτροφέω

ButwhenGorgiaswasgovernoroftheholds,hehiredsoldiers,andnourishedwarcontinuallywiththeJews:

15

ὁμοῦ δέ οὗτος καί ὁ ιδουμαῖος ἐγκρατής ἐπίκαιρος ὀχύρωμα εἰμί γυμνάζω ὁ ἰουδαῖος καί ὁ φυγαδεύω ἀπό ιεροσόλυμα προςλαμβάνω πολεμοτροφέω ἐπιχειρέω

AndtherewithaltheIdumeans,havinggottenintotheirhandsthemostcommodiousholds,kepttheJewsoccupied,andreceivingthosethatwerebanishedfromJerusalem,theywentabouttonourishwar.

16

ὁ δέ περί ὁ μακκαβαῖος ποιέω λιτανεία καί ἀξιόω ὁ θεός σύμμαχος αὐτός γίγνομαι ἐπί ὁ ὁ ιδουμαῖος ὀχύρωμα ὁρμάω

ThentheythatwerewithMaccabeusmadesupplication,andbesoughtGodthathewouldbetheirhelper;andsotheyranwithviolenceuponthestrongholdsoftheIdumeans,

17

ὅς καί προςβάλλω εὐρώστως ἐγκρατής γίγνομαι ὁ τόπος πᾶς τε ὁ ἐπί ὁ τεῖχος μάχομαι ἀμύνω κατασφάζω τε ὁ ἐνπίπτω ἀνααἱρέω δέ οὐ ἥσσων ὁ δισμύριοι

Andassaultingthemstrongly,theywontheholds,andkeptoffallthatfoughtuponthewall,andslewallthatfellintotheirhands,andkillednofewerthantwentythousand.

18

συνφεύγω δέ οὐ ἐλάττων ὁ ἐνακισχίλιοι εἰς δύο πύργος ὀχυρός εὖ μάλα καί πᾶς ὁ πρός πολιορκία ἔχω

Andbecausecertain,whowerenolessthanninethousand,werefledtogetherintotwoverystrongcastles,havingallmannerofthingsconvenienttosustainthesiege,

19

ὁ μακκαβαῖος εἰς ἐπείγω τόπος ἀπολείπω σιμων καί ιώσηπος ἔτι δέ καί ζακχαῖος καί ὁ σύν αὐτός ἱκανός πρός ὁ οὗτος πολιορκία αὐτός χωρίζω

MaccabeusleftSimonandJoseph,andZaccheusalso,andthemthatwerewithhim,whowereenoughtobesiegethem,anddepartedhimselfuntothoseplaceswhichmoreneededhishelp.

20

ὁ δέ περί ὁ σιμων φιλαργυρέω ὑπό τις ὁ ἐν ὁ πύργος πείθω ἀργύριον ἑπτάκις δέ μύριοι δραχμή λαμβάνω ἐάω τις διαῥέω

NowtheythatwerewithSimon,beingledwithcovetousness,werepersuadedformoneythroughcertainofthosethatwereinthecastle,andtookseventythousanddrachms,andletsomeofthemescape.

21

προςἀγγέλλω δέ ὁ μακκαβαῖος περί ὁ γίγνομαι συνἄγω ὁ ἡγέομαι ὁ λαός καταἀγορέω ὡς ἀργύριον πιπράσκω ὁ ἀδελφός ὁ πολέμιος κατά αὐτός ἀπολύω

ButwhenitwastoldMaccabeuswhatwasdone,hecalledthegovernorsofthepeopletogether,andaccusedthosemen,thattheyhadsoldtheirbrethrenformoney,andsettheirenemiesfreetofightagainstthem.

22

οὗτος μέν οὖν προδότης γίγνομαι ἀποκτείνω καί παραχρῆμα ὁ δύο πύργος καταλαμβάνω

Soheslewthosethatwerefoundtraitors,andimmediatelytookthetwocastles.

23

ὁ δέ ὅπλον ὁ πᾶς ἐν ὁ χείρ εὐοδόω ἀποὀλλύω ἐν ὁ δύο ὀχύρωμα πολύς ὁ δισμύριοι

Andhavinggoodsuccesswithhisweaponsinallthingshetookinhand,heslewinthetwoholdsmorethantwentythousand.

24

τιμόθεος δέ ὁ πρότερον ἡττάω ὑπό ὁ ἰουδαῖος συνἄγω ξένος δύναμις παμπληθής καί ὁ ὁ ἀσιά γίγνομαι ἵππος συνἀθροίζω οὐ ὀλίγος παραεἰμί ὡς δοριάλωτος λαμβάνω ὁ ἰουδαία

NowTimotheus,whomtheJewshadovercomebefore,whenhehadgatheredagreatmultitudeofforeignforces,andhorsesoutofAsianotafew,cameasthoughhewouldtakeJewrybyforceofarms.

25

ὁ δέ περί ὁ μακκαβαῖος συνἐγγίζω αὐτός πρός ἱκετεία ὁ θεός γῆ ὁ κεφαλή καταπάσσω καί ὁ ὀσφύς σάκκος ζώννυμι

Butwhenhedrewnear,theythatwerewithMaccabeusturnedthemselvestoprayuntoGod,andsprinkledearthupontheirheads,andgirdedtheirloinswithsackcloth,

26

ἐπί ὁ ἀπέναντι ὁ θυσιαστήριον κρηπίς προςπίπτω ἀξιόω ἵλεως αὐτός γίγνομαι ἐχθρεύω ὁ ἐχθρός αὐτός καί ἀντικεῖμαι ὁ ἀντικεῖμαι καθώς ὁ νόμος διασαφέω

Andfelldownatthefootofthealtar,andbesoughthimtobemercifultothem,andtobeanenemytotheirenemies,andanadversarytotheiradversaries,asthelawdeclareth.

27

γίγνομαι δέ ἀπό ὁ δέησις ἀναλαμβάνω ὁ ὅπλον προἄγω ἀπό ὁ πόλις ἐπί πολύς συνἐγγίζω δέ ὁ πολέμιος ἐπί ἑαυτοῦ εἰμί

Soaftertheprayertheytooktheirweapons,andwentonfurtherfromthecity:andwhentheydrewneartotheirenemies,theykeptbythemselves.

28

ἄρτι δέ ὁ ἀνατολή διαχέω προςβάλλω ἑκάτερος ὁ μέν ἔγγυος ἔχω εὐημερία καί νίκη μετά ἀρετή ὁ ἐπί ὁ κύριος καταφυγή ὁ δέ καθηγεμών ὁ ἀγών τάσσω ὁ θυμός

Nowthesunbeingnewlyrisen,theyjoinedbothtogether;theoneparthavingtogetherwiththeirvirtuetheirrefugealsountotheLordforapledgeoftheirsuccessandvictory:theothersidemakingtheirrageleaderoftheirbattle

29

γίγνομαι δέ καρτερός μάχη φαίνω ὁ ὑπεναντίος ἐκ οὐρανός ἐπί ἵππος χρυσοχάλινος ἀνήρ πέντε διαπρεπής καί ἀποἡγέομαι ὁ ἰουδαῖος

Butwhenthebattlewaxedstrong,thereappeareduntotheenemiesfromheavenfivecomelymenuponhorses,withbridlesofgold,andtwoofthemledtheJews,

30

ὅς καί ὁ μακκαβαῖος μέσος λαμβάνω καί σκεπάζω ὁ ἑαυτοῦ πανοπλία ἄτρωτος διαφυλάσσω εἰς δέ ὁ ὑπεναντίος τόξευμα καί κεραυνός ἐκῥίπτω διό συνχέω ἀορασία διακόπτω ταραχή πληρόω

AndtookMaccabeusbetwixtthem,andcoveredhimoneverysideweapons,andkepthimsafe,butshotarrowsandlightningsagainsttheenemies:sothatbeingconfoundedwithblindness,andfulloftrouble,theywerekilled.

31

κατασφάζω δέ δισμύριοι πρός ὁ πεντακόσιοι ἱππεύς δέ ἑξακόσιοι

Andtherewereslainoffootmentwentythousandandfivehundred,andsixhundredhorsemen.

32

αὐτός δέ ὁ τιμόθεος συνφεύγω εἰς γαζαρα λέγω ὀχύρωμα εὖ μάλα φρούριον στρατηγέω ἐκεῖ χαιρέας

AsforTimotheushimself,hefledintoaverystronghold,calledGazara,whereChereaswasgovernor.

33

ὁ δέ περί ὁ μακκαβαῖος ἄσμενος περι καταἵζω ὁ φρούριον ἡμέρα τέσσαρες

ButtheythatwerewithMaccabeuslaidsiegeagainstthefortresscourageouslyfourdays.

34

ὁ δέ ἔνδον ὁ ἐρυμνότης ὁ τόπος πείθω ὑπεράγαν βλασφημέω καί λόγος ἀθέμιτος προἵημι

Andtheythatwerewithin,trustingtothestrengthoftheplace,blasphemedexceedingly,andutteredwickedwords.

35

ὑποφαίνω δέ ὁ πέμπτος ἡμέρα εἴκοσι νεανίας ὁ περί ὁ μακκαβαῖος πυρόω ὁ θυμός διά ὁ βλασφημία προςβάλλω ὁ τεῖχος ἀρρενωδῶς καί θηριώδης θυμός ὁ ἐνπίπτω κόπτω

NeverthelessuponthefifthdayearlytwentyyoungmenofMaccabeus'company,inflamedwithangerbecauseoftheblasphemies,assaultedthewallmanly,andwithafiercecouragekilledallthattheymetwithal.

36

ἕτερος δέ ὁμοίως προσ ἀναβαίνω ἐν ὁ περισπασμός πρός ὁ ἔνδον ἐνπίπρημι ὁ πύργος καί πυρά ἀναἅπτω ζάω ὁ βλάσφημος κατακαίω ὁ δέ ὁ πύλη διακόπτω εἰςδέχομαι δέ ὁ λοιπός τάξις προ καταλαμβάνω ὁ πόλις

Otherslikewiseascendingafterthem,whilestheywerebusiedwiththemthatwerewithin,burntthetowers,andkindlingfiresburnttheblasphemersalive;andothersbrokeopenthegates,and,havingreceivedintherestofthearmy,tookthecity,

37

καί ὁ τιμόθεος ἀποκρύπτω ἐν τις λάκκος κατασφάζω καί ὁ οὗτος ἀδελφός χαιρέας καί ὁ ἀπολλοφάνης

AndkilledTimotheus,thatwashidinacertainpit,andChereashisbrother,withApollophanes.

38

οὗτος δέ διαπράσσω μετά ὕμνος καί ἐξομολόγησις εὐλογέω ὁ κύριος ὁ μεγάλως εὐεργετέω ὁ ἰσραήλ καί ὁ νῖκος αὐτός δίδωμι

Whenthiswasdone,theypraisedtheLordwithpsalmsandthanksgiving,whohaddonesogreatthingsforIsrael,andgiventhemthevictory.