Μακκαβαίων Βʹ

2 Maccabees - Chapter 11

1

μετά ὀλίγος δέ παντελῶς χρονίσκος λυσίας ἐπίτροπος ὁ βασιλεύς καί συγγενής καί ἐπί ὁ πρᾶγμα λίαν βαρέως φέρω ἐπί ὁ γίγνομαι

Notlongafterthe,Lysiastheking'sprotectorandcousin,whoalsomanagedtheaffairs,tooksoredispleasureforthethingsthatweredone.

2

συνἀθροίζω περί ὁ ὀκτώ μυριάς καί ὁ ἵππος ἅπας παραγίγνομαι ἐπί ὁ ἰουδαῖος λογίζομαι ὁ μέν πόλις ἕλλην οἰκητήριον ποιέω

Andwhenhehadgatheredaboutfourscorethousandwithallthehorsemen,hecameagainsttheJews,thinkingtomakethecityanhabitationoftheGentiles,

3

ὁ δέ ἱερός ἀργυρολόγητος καθώς ὁ λοιπός ὁ ἔθνος τέμενος πρατός δέ κατά ἔτος ὁ ἀρχιερωσύνη ποιέω

Andtomakeagainofthetemple,asoftheotherchapelsoftheheathen,andtosetthehighpriesthoodtosaleeveryyear:

4

οὐδαμῶς ἐπιλογίζομαι ὁ ὁ θεός κράτος φρενόομαι δέ ὁ μυριάς ὁ πεζός καί ὁ χιλίας ὁ ἱππεύς καί ὁ ἐλέφας ὁ ὀγδοήκοντα

NotatallconsideringthepowerofGodbutpuffedupwithhistenthousandsoffootmen,andhisthousandsofhorsemen,andhisfourscoreelephants.

5

εἰςἔρχομαι δέ εἰς ὁ ἰουδαία καί συνἐγγίζω βαιθσουρα εἰμί μέν ἐρυμνός χωρίον ιεροσόλυμα δέ ἀποἔχω ὡσεί στάδιον πέντε οὗτος θλίβω

SohecametoJudea,anddrewneartoBethsura,whichwasastrongtown,butdistantfromJerusalemaboutfivefurlongs,andhelaidsoresiegeuntoit.

6

ὡς δέ μεταλαμβάνω ὁ περί ὁ μακκαβαῖος πολιορκέω αὐτός ὁ ὀχύρωμα μετά ὀδυρμός καί δάκρυ ἱκετεύω σύν ὁ ὄχλος ὁ κύριος ἀγαθός ἄγγελος ἀποστέλλω πρός σωτηρία ὁ ἰσραήλ

NowwhentheythatwerewithMaccabeusheardthathebesiegedtheholds,theyandallthepeoplewithlamentationandtearsbesoughttheLordthathewouldsendagoodangeltodeliverIsrael.

7

αὐτός δέ πρῶτος ὁ μακκαβαῖος ἀναλαμβάνω ὁ ὅπλον προτρέπω ὁ ἄλλος ἅμα αὐτός διακινδυνεύω ἐπιβοηθέω ὁ ἀδελφός αὐτός ὁμοῦ δέ καί προθύμως ἐκὁρμάω

ThenMaccabeushimselffirstofalltookweapons,exhortingtheotherthattheywouldjeopardthemselvestogetherwithhimtohelptheirbrethren:sotheywentforthtogetherwithawillingmind.

8

αὐτόθι δέ πρός ὁ ιεροσόλυμα εἰμί φαίνω προἡγέομαι αὐτός ἔφιππος ἐν λευκός ἐσθής πανοπλία χρυσοῦς κραδαίνω

AndastheywereatJerusalem,thereappearedbeforethemonhorsebackoneinwhiteclothing,shakinghisarmourofgold.

9

ὁμοῦ δέ πᾶς εὐλογέω ὁ ἐλεήμων θεός καί ἐπιῥωνύω ὁ ψυχή οὐ μόνον ἄνθρωπος θήρα δέ ὁ ἄγριος καί σιδηροῦς τεῖχος τιτρώσκω εἰμί ἕτοιμος

ThentheypraisedthemercifulGodalltogether,andtookheart,insomuchthattheywerereadynotonlytofightwithmen,butwithmostcruelbeasts,andtopiercethroughwallsofiron.

10

προἄγω ἐν διασκευή ὁ ἀπό οὐρανός σύμμαχος ἔχω ἐλεέω αὐτός ὁ κύριος

Thustheymarchedforwardintheirarmour,havinganhelperfromheaven:fortheLordwasmercifuluntothem

11

λεοντηδόν δέ ἐντινάσσω εἰς ὁ πολέμιος καταστρώννυμι αὐτός χίλιοι πρός ὁ μύριοι ἱππεύς δέ ἑξακόσιοι πρός ὁ χίλιοι ὁ δέ πᾶς ἀναἀγκάζω φεύγω

Andgivingachargeupontheirenemieslikelions,theysleweleventhousandfootmen,andsixteenhundredhorsemen,andputalltheothertoflight.

12

ὁ πολύς δέ αὐτός τραυματίας γυμνός διασώζω καί αὐτός δέ ὁ λυσίας αἰσχρῶς φεύγω διασώζω

Manyofthemalsobeingwoundedescapednaked;andLysiashimselffledawayshamefully,andsoescaped.

13

οὐ ἄνους δέ ὑποἄρχω πρός ἑαυτοῦ ἀντιβάλλω ὁ γίγνομαι περί αὐτός ἐλάττωμα καί συννοέω ἀνίκητος εἰμί ὁ εβραῖος ὁ δύναμαι θεός συνμαχέω αὐτός

Who,ashewasamanofunderstanding,castingwithhimselfwhatlosshehadhad,andconsideringthattheHebrewscouldnotbeovercome,becausetheAlmightyGodhelpedthem,hesentuntothem,

14

προσ ἀποστέλλω πείθω συνλύω ἐπί πᾶς ὁ δίκαιος καί διότι καί ὁ βασιλεύς πείθω φίλος αὐτός ἀναἀγκάζω γίγνομαι

Andpersuadedthemtoagreetoallreasonableconditions,andpromisedthathewouldpersuadethekingthathemustneedsbeafrienduntothem.

15

ἐπινεύω δέ ὁ μακκαβαῖος ἐπί πᾶς ὅς ὁ λυσίας παρακαλέω ὁ συνφέρω φροντίζω ὅσος γάρ ὁ μακκαβαῖος ἐπιδίδωμι ὁ λυσίας διά γραπτόν περί ὁ ἰουδαῖος συνχωρέω ὁ βασιλεύς

ThenMaccabeusconsentedtoallthatLysiasdesired,beingcarefulofthecommongood;andwhatsoeverMaccabeuswroteuntoLysiasconcerningtheJews,thekinggrantedit.

16

εἰμί γάρ ὁ γράφω ὁ ἰουδαῖος ἐπιστολή παρά μέν λυσίας περιἔχω ὁ τρόπος οὗτος λυσίας ὁ πλῆθος ὁ ἰουδαῖος χαίρω

FortherewereletterswrittenuntotheJewsfromLysiastothiseffect:LysiasuntothepeopleoftheJewssendethgreeting:

17

ιωαννης καί αβεσσαλωμ ὁ πέμπω παρά σύ ἐπιδίδωμι ὁ ὑπογράφω χρηματισμός ἀξιόω περί ὁ διά αὐτός σημαίνω

JohnandAbsalon,whoweresentfromyou,deliveredmethepetitionsubscribed,andmaderequestfortheperformanceofthecontentsthereof.

18

ὅσος μέν οὖν ἐσθίω καί ὁ βασιλεύς προςφέρω διασαφέω ὅς δέ εἰμί ἐνδέχομαι συνχωρέω

Thereforewhatthingssoeverweremeettobereportedtotheking,Ihavedeclaredthem,andhehathgrantedasmuchasmightbe.

19

ἐάν μέν οὖν συντηρέω ὁ εἰς ὁ πρᾶγμα εὔνοια καί εἰς ὁ λοιπός πειράω παραίτιος ἀγαθός γίγνομαι

Andifthenyewillkeepyourselvesloyaltothestate,hereafteralsowillIendeavourtobeameansofyourgood.

20

ὑπέρ δέ οὗτος καί ὁ κατά μέρος ἐντέλλομαι οὗτος τε καί ὁ παρά ἐγώ διαλέγομαι σύ

ButoftheparticularsIhavegivenorderbothtotheseandtheotherthatcamefromme,tocommunewithyou.

21

ῥώννυμι ἔτος ἑκατοστός τεσσαρακοστός ὄγδοος ζεῦς κορίνθιος τετράς καί εἰκάς

Fareyewell.Thehundredandeightandfortiethyear,thefourandtwentiethdayofthemonthDioscorinthius.

22

ὁ δέ ὁ βασιλεύς ἐπιστολή περιἔχω οὕτως βασιλεύς ἀντίοχος ὁ ἀδελφός λυσίας χαίρω

Nowtheking'slettercontainedthesewords:KingAntiochusuntohisbrotherLysiassendethgreeting:

23

ὁ πατήρ ἐγώ εἰς θεός μεταἵστημι βούλομαι ὁ ἐκ ὁ βασιλεία ἀτάραχος εἰμί γίγνομαι πρός ὁ ὁ ἴδιος ἐπιμέλεια

Sinceourfatheristranslateduntothegods,ourwillis,thattheythatareinourrealmlivequietly,thateveryonemayattenduponhisownaffairs.

24

ἀκούω ὁ ἰουδαῖος μή συνεὐδοκέω ὁ ὁ πατήρ ἐπί ὁ ἑλληνικός μετάθεσις ἀλλά ὁ ἑαυτοῦ ἀγωγή αἱρετίζω ἀξιόω συνχωρέω αὐτός ὁ νόμιμος

WeunderstandalsothattheJewswouldnotconsenttoourfather,fortobebroughtuntothecustomoftheGentiles,buthadratherkeeptheirownmannerofliving:forthewhichcausetheyrequireofus,thatweshouldsufferthemtoliveaftertheirownlaws.

25

αἱρέω οὖν καί οὗτος ὁ ἔθνος ἐκτός ταραχή εἰμί κρίνω ὁ τε ἱερός ἀπο καταἵστημι αὐτός καί πολιτεύω κατά ὁ ἐπί ὁ πρόγονος αὐτός ἔθος

Whereforeourmindis,thatthisnationshallbeinrest,andwehavedeterminedtorestorethemtheirtemple,thattheymayliveaccordingtothecustomsoftheirforefathers.

26

εὖ οὖν ποιέω διαπέμπω πρός αὐτός καί δίδωμι δεξιός ὅπως οἶδα ὁ ἡμέτερος προαίρεσις εὔθυμος τε οὖς καί ἡδέως διαγίγνομαι πρός ὁ ὁ ἴδιος ἀντίληψις

Thoushaltdowellthereforetosenduntothem,andgrantthempeace,thatwhentheyarecertifiedofourmind,theymaybeofgoodcomfort,andevergocheerfullyabouttheirownaffairs.

27

πρός δέ ὁ ἔθνος ὁ ὁ βασιλεύς ἐπιστολή τοιόσδε εἰμί βασιλεύς ἀντίοχος ὁ γερουσία ὁ ἰουδαῖος καί ὁ ἄλλος ἰουδαῖος χαίρω

AndtheletterofthekinguntothenationoftheJewswasafterthismanner:KingAntiochussendethgreetinguntothecouncil,andtherestoftheJews:

28

εἰ ῥώννυμι εἰμί ἄν ὡς βούλομαι καί αὐτός δέ ὑγιαίνω

Ifyefarewell,wehaveourdesire;wearealsoingoodhealth.

29

ἐνφανίζω ἐγώ μενέλαος βούλομαι καταἔρχομαι σύ γίγνομαι πρός ὁ ἴδιος

Menelausdeclareduntous,thatyourdesirewastoreturnhome,andtofollowyourownbusiness:

30

ὁ οὖν καταπορεύομαι μέχρι τριακάς ξανθικός ὑποἄρχω δεξιός μετά ὁ ἄδεια

WhereforetheythatwilldepartshallhavesafeconducttillthethirtiethdayofXanthicuswithsecurity.

31

χράομαι ὁ ἰουδαῖος ὁ ἑαυτοῦ δαπάνημα καί νόμος καθά καί ὁ πρότερος καί οὐδείς αὐτός κατά οὐδείς τρόπος παρα ἐνὀχλέω περί ὁ ἀγνοέω

AndtheJewsshallusetheirownkindofmeatsandlaws,asbefore;andnoneofthemanymannerofwaysshallbemolestedforthingsignorantlydone.

32

πέμπω δέ καί ὁ μενέλαος παρακαλέω σύ

IhavesentalsoMenelaus,thathemaycomfortyou.

33

ῥώννυμι ἔτος ἑκατοστός τεσσαρακοστός ὄγδοος ξανθικός πεντεκαιδέκατος

Fareyewell.Inthehundredfortyandeighthyear,andthefifteenthdayofthemonthXanthicus.

34

πέμπω δέ καί ὁ ῥωμαῖος πρός αὐτός ἐπιστολή ἔχω οὕτως κόιντος μέμμιος τίτος μάνιος πρεσβύτης ῥωμαῖος ὁ δῆμος ὁ ἰουδαῖος χαίρω

TheRomansalsosentuntothemalettercontainingthesewords:QuintusMemmiusandTitusManlius,ambassadorsoftheRomans,sendgreetinguntothepeopleoftheJews.

35

ὑπέρ ὅς λυσίας ὁ συγγενής ὁ βασιλεύς συνχωρέω σύ καί ἐγώ συνεὐδοκέω

WhatsoeverLysiastheking'scousinhathgranted,therewithwealsoarewellpleased.

36

ὅς δέ κρίνω προσ ἀναφέρω ὁ βασιλεύς πέμπω τις παραχρῆμα ἐπισκέπτομαι περί οὗτος ἵνα ἐκθέω ὡς καταἥκω σύ ἐγώ γάρ προςἄγω πρός ἀντιοχία

Buttouchingsuchthingsashejudgedtobereferredtotheking,afteryehaveadvisedthereof,sendoneforthwith,thatwemaydeclareasitisconvenientforyou:forwearenowgoingtoAntioch.

37

διό σπεύδω καί πέμπω τις ὅπως καί ἐγώ ἐπιγινώσκω ὁποῖος εἰμί γνώμη

Thereforesendsomewithspeed,thatwemayknowwhatisyourmind.

38

ὑγιαίνω ἔτος ἑκατοστός τεσσαρακοστός ὄγδοος ξανθικός πεντεκαιδέκατος

Farewell.Thishundredandeightandfortiethyear,thefifteenthdayofthemonthXanthicus.