Μακκαβαίων Βʹ

2 Maccabees - Chapter 12

1

γίγνομαι δέ ὁ συνθήκη οὗτος ὁ μέν λυσίας ἀποεἶμι πρός ὁ βασιλεύς ὁ δέ ἰουδαῖος περί ὁ γεωργία γίγνομαι

Whenthesecovenantsweremade,Lysiaswentuntotheking,andtheJewswereabouttheirhusbandry.

2

ὁ δέ κατά τόπος στρατηγός τιμόθεος καί ἀπολλώνιος ὁ ὁ γενναίος ἔτι δέ ἱερώνυμος καί δημοφών πρός δέ οὗτος νικάνωρ ὁ κυπριάρχης οὐ ἐάω αὐτός εὐσταθέω καί ὁ ὁ ἡσυχία ἄγω

Butofthegovernorsofseveralplaces,Timotheus,andApolloniusthesonofGenneus,alsoHieronymus,andDemophon,andbesidethemNicanorthegovernorofCyprus,wouldnotsufferthemtobequietandliveinpeace.

3

ἰοππίτης δέ τηλικοῦτος συντελέω ὁ δυσσέβημα παρακαλέω ὁ σύν αὐτός οἰκέω ἰουδαῖος ἐνβαίνω εἰς ὁ παρα καταἵστημι ὑπό αὐτός σκάφος σύν γυνή καί τέκνον ὡς μηδείς ἐνἵστημι πρός αὐτός δυσμένεια

ThemenofJoppaalsodidsuchanungodlydeed:theyprayedtheJewsthatdweltamongthemtogowiththeirwivesandchildrenintotheboatswhichtheyhadprepared,asthoughtheyhadmeantthemnohurt.

4

κατά δέ ὁ κοινός ὁ πόλις ψήφισμα καί οὗτος ἐπιδέχομαι ὡς ἄν εἰρηνεύω ἐθέλω καί μηδείς ὕποπτος ἔχω ἐπι ἀναἄγω αὐτός βυθίζω εἰμί οὐ ἔλαττον ὁ διακόσιοι

Whoacceptedofitaccordingtothecommondecreeofthecity,asbeingdesiroustoliveinpeace,andsuspectingnothing:butwhentheyweregoneforthintothedeep,theydrownednolessthantwohundredofthem.

5

μεταλαμβάνω δέ ἰούδας ὁ γίγνομαι εἰς ὁ ὁμοεθνής ὠμότης παραἀγγέλλω ὁ περί αὐτός ἀνήρ

WhenJudasheardofthiscrueltydoneuntohiscountrymen,hecommandedthosethatwerewithhimtomakethemready.

6

καί ἐπικαλέω ὁ δίκαιος κριτής θεός παραγίγνομαι ἐπί ὁ μιαιφόνος ὁ ἀδελφός καί ὁ μέν λιμήν νύκτωρ ἐνπίμπρημι καί ὁ σκάφος καταφλέγω ὁ δέ ἐκεῖ συνφεύγω ἐκκεντέω

AndcallinguponGodtherighteousJudge,hecameagainstthosemurderersofhisbrethren,andburntthehavenbynight,andsettheboatsonfire,andthosethatfledthitherheslew.

7

ὁ δέ χωρίον συνκλείω ἀναλύω ὡς πάλιν ἥκω καί ὁ σύμπας ὁ ιοππίτης ἐκῥιζόω πολίτευμα

Andwhenthetownwasshutup,hewentbackward,asifhewouldreturntorootoutallthemofthecityofJoppa.

8

μεταλαμβάνω δέ καί ὁ ἐν ιαμνεία ὁ αὐτός ἐπιτελέω βούλομαι τρόπος ὁ παραοἰκέω ἰουδαῖος

ButwhenheheardthattheJamnitesweremindedtodoinlikemanneruntotheJewsthatdweltamongthem,

9

καί ὁ ιαμνίτης νύξ ἐπιβάλλω ὑποἅπτω ὁ λιμήν σύν ὁ στόλος ὥστε φαίνω ὁ αὐγή ὁ φέγγος εἰς ὁ ιεροσόλυμα στάδιον εἰμί διακόσιοι τεσσαράκοντα

HecameupontheJamnitesalsobynight,andsetfireonthehavenandthenavy,sothatthelightofthefirewasseenatJerusalemtwohundredandfortyfurlongsoff.

10

ἐκεῖθεν δέ ἀποσπάω στάδιον ἐννέα ποιέω ὁ πορεία ἐπί ὁ τιμόθεος προςβάλλω ἄραψ αὐτός οὐ ἐλάττων ὁ πεντακισχίλιοι ἱππεύς δέ πεντακόσιοι

NowwhentheyweregonefromthenceninefurlongsintheirjourneytowardTimotheus,nofewerthanfivethousandmenonfootandfivehundredhorsemenoftheArabianssetuponhim.

11

γίγνομαι δέ καρτερός μάχη καί ὁ περί ὁ ἰούδας διά ὁ παρά ὁ θεός βοήθεια εὐημερέω ἐλαττονόω ὁ νομάς ἀξιόω δίδωμι ὁ ἰούδας δεξιός αὐτός ὑποἰσχνέομαι καί βόσκημα δίδωμι καί ἐν ὁ λοιπός ὠφελέω αὐτός

Whereupontherewasaverysorebattle;butJudas'sidebythehelpofGodgotthevictory;sothattheNomadesofArabia,beingovercome,besoughtJudasforpeace,promisingbothtogivehimcattle,andtopleasurehimotherwise.

12

ἰούδας δέ ὑπολαμβάνω ὡς ἀληθῶς ἐν πολύς αὐτός χρήσιμος ἐπιχωρέω εἰρήνη ἄγω πρός αὐτός καί λαμβάνω δεξιός εἰς ὁ σκηνή χωρίζω

ThenJudas,thinkingindeedthattheywouldbeprofitableinmanythings,grantedthempeace:whereupontheyshookhands,andsotheydepartedtotheirtents.

13

ἐπιβάλλω δέ καί ἐπί τις πόλις γέφυρα ὀχυρός καί τεῖχος περιφράσσω καί παμμιγής ἔθνος καταοἰκέω ὄνομα δέ κασπιν

Hewentalsoabouttomakeabridgetoacertainstrongcity,whichwasfencedaboutwithwalls,andinhabitedbypeopleofdiverscountries;andthenameofitwasCaspis.

14

ὁ δέ ἔνδον πείθω ὁ ὁ τεῖχος ἐρυμνότης ὁ τε ὁ βρῶμα παράθεσις ἀναγώγως χράομαι ὁ περί ὁ ἰούδας λοιδορέω καί προσέτι βλασφημέω καί λαλέω ὅς μή θέμις

Buttheythatwerewithinitputsuchtrustinthestrengthofthewallsandprovisionofvictuals,thattheybehavedthemselvesrudelytowardthemthatwerewithJudas,railingandblaspheming,andutteringsuchwordsaswerenottobespoken.

15

ὁ δέ περί ὁ ἰούδας ἐπικαλέω ὁ μέγας ὁ κόσμος δυνάστης ὁ ἄτερ κριός καί μηχανή ὀργανικός κατακρημνίζω ὁ ιεριχω κατά ὁ ἰησοῦς χρόνος ἐνσείω θηριωδῶς ὁ τεῖχος

WhereforeJudaswithhiscompany,callinguponthegreatLordoftheworld,whowithoutramsorenginesofwardidcastdownJerichointhetimeofJoshua,gaveafierceassaultagainstthewalls,

16

καταλαμβάνω τε ὁ πόλις ὁ ὁ θεός θέλω ἀμύθητος ποιέω σφαγή ὥστε ὁ παρακεῖμαι λίμνη ὁ πλάτος ἔχω στάδιον δύο κατάρρυτος αἷμα πληρόω φαίνω

AndtookthecitybythewillofGod,andmadeunspeakableslaughters,insomuchthatalaketwofurlongsbroadnearadjoiningthereunto,beingfilledfull,wasseenrunningwithblood.

17

ἐκεῖθεν δέ ἀποσπάω στάδιον ἑπτακόσιοι πεντήκοντα διαἀνύω εἰς ὁ χάρακα πρός ὁ λέγω τουβινοί ἰουδαῖος

Thendepartedtheyfromthencesevenhundredandfiftyfurlongs,andcametoCharacauntotheJewsthatarecalledTubieni.

18

καί τιμόθεος μέν ἐπί ὁ τόπος οὐ καταλαμβάνω ἄπρακτος τότε ἀπό ὁ τόπος ἐκλύω καταλείπω δέ φρουρά ἐν τις τόπος καί μάλα ὀχυρός

ButasforTimotheus,theyfoundhimnotintheplaces:forbeforehehaddispatchedanything,hedepartedfromthence,havingleftaverystronggarrisoninacertainhold.

19

δοσίθεος δέ καί σωσίπατρος ὁ περί ὁ μακκαβαῖος ἡγεμών ἐκὁδεύω ἀποὀλλύω ὁ ὑπό τιμόθεος καταλείπω ἐν ὁ ὀχύρωμα πολύς ὁ μύριοι ἀνήρ

HowbeitDositheusandSosipater,whowereofMaccabeus'captains,wentforth,andslewthosethatTimotheushadleftinthefortress,abovetenthousandmen.

20

ὁ δέ μακκαβαῖος διατάσσω ὁ περί αὐτός στρατία σπειρηδόν καταἵστημι αὐτός ἐπί ὁ σπεῖρα καί ἐπί ὁ τιμόθεος ὁρμάω ἔχω περί αὐτός μυριάς δώδεκα πεζός ἱππεύς δέ δισχίλιοι πρός ὁ πεντακόσιοι

AndMaccabeusrangedhisarmybybands,andsetthemoverthebands,andwentagainstTimotheus,whohadabouthimanhundredandtwentythousandmenoffoot,andtwothousandandfivehundredhorsemen.

21

ὁ δέ ἔφοδος μεταλαμβάνω ἰούδας προ ἐκ ἀποστέλλω ὁ τιμόθεος ὁ γυνή καί ὁ τέκνον καί ὁ ἄλλος ἀποσκευή εἰς ὁ λέγω καρνιον εἰμί γάρ δυσπολιόρκητος καί δυσπρόσιτος ὁ χωρίον διά ὁ πᾶς ὁ τόπος στενότητα

NowwhenTimotheushadknowledgeofJudas'coming,hesentthewomenandchildrenandtheotherbaggageuntoafortresscalledCarnion:forthetownwashardtobesiege,anduneasytocomeunto,byreasonofthestraitnessofalltheplaces.

22

ἐπιφαίνω δέ ὁ ἰούδας σπεῖρα πρῶτος καί γίγνομαι δέος ἐπί ὁ πολέμιος φόβος τε ἐκ ὁ ὁ ὁ πᾶς ἐπιὁράω ἐπιφάνεια γίγνομαι ἐπί αὐτός εἰς φυγή ὁρμάω ἄλλος ἀλλαχῆ φέρω ὥστε πολλάκις ὑπό ὁ ἴδιος βλάπτω καί ὁ ὁ ξίφος ἀκμή ἀναπείρω

ButwhenJudashisfirstbandcameinsight,theenemies,beingsmittenwithfearandterrorthroughtheappearingofhimwhoseethallthings,fledamain,onerunningintothisway,anotherthatway,soasthattheywereoftenhurtoftheirownmen,andwoundedwiththepointsoftheirownswords.

23

ποιέω δέ ὁ διωγμός εὔτονος ὁ ἰούδας συνκεντέω ὁ ἀλιτήριος διαφθείρω τε εἰς μυριάς τρεῖς ἀνήρ

Judasalsowasveryearnestinpursuingthem,killingthosewickedwretches,ofwhomheslewaboutthirtythousandmen.

24

αὐτός δέ ὁ τιμόθεος ἐνπίπτω ὁ περί ὁ δοσίθεος καί σωσίπατρος ἄξιος μετά πολύς γοητεία ἐκ ἀποἵημι σῶος αὐτός διά ὁ πολύς μέν γονεύς ὅς δέ ἀδελφός ἔχω καί οὗτος ἀλογέω συνβαίνω

MoreoverTimotheushimselffellintothehandsofDositheusandSosipater,whomhebesoughtwithmuchcrafttolethimgowithhislife,becausehehadmanyoftheJews'parents,andthebrethrenofsomeofthem,who,iftheyputhimtodeath,shouldnotberegarded.

25

πιστόω δέ αὐτός διά πολύς ὁ ὁρισμός ἀπο καταἵστημι οὗτος ἀπήμαντος ἀπολύω αὐτός ἕνεκα ὁ ὁ ἀδελφός σωτηρία

Sowhenhehadassuredthemwithmanywordsthathewouldrestorethemwithouthurt,accordingtotheagreement,theylethimgoforthesavingoftheirbrethren.

26

ἐκἔρχομαι δέ ἐπί ὁ καρνιον καί ὁ ατεργάτιον κατασφάζω μυριάς σῶμα δύο καί πεντακισχίλιοι

ThenMaccabeusmarchedforthtoCarnion,andtothetempleofAtargatis,andthereheslewfiveandtwentythousandpersons.

27

μετά δέ ὁ οὗτος τροπή καί ἀπώλεια ἐπιστρατεύω καί ἐπί εφρων πόλις ὀχυρός ἐν ὅς καταοἰκέω λυσίας καί πάμφυλος πλῆθος νεανίας δέ ῥωμαλέος πρό ὁ τεῖχος καταἵστημι εὐρώστως ἀπομάχομαι ἔνθα δέ ὄργανον καί βέλος πολύς παράθεσις ὑποἄρχω

Andafterhehadputtoflightanddestroyedthem,JudasremovedthehosttowardEphron,astrongcity,whereinLysiasabode,andagreatmultitudeofdiversnations,andthestrongyoungmenkeptthewalls,anddefendedthemmightily:whereinalsowasgreatprovisionofenginesanddarts.

28

ἐπικαλέω δέ ὁ δυνάστης ὁ μετά κράτος συντρίβω ὁ ὁ πολέμιος ἀλκή λαμβάνω ὁ πόλις ὑποχείριος καταστρώννυμι δέ ὁ ἔνδον εἰς μυριάς δύο πεντακισχίλιοι

ButwhenJudasandhiscompanyhadcalleduponAlmightyGod,whowithhispowerbreakeththestrengthofhisenemies,theywonthecity,andslewtwentyandfivethousandofthemthatwerewithin,

29

ἀναζευγνύω δέ ἐκεῖθεν ὁρμάω ἐπί σκύθαι πόλις ἀποἔχω ἀπό ιεροσόλυμα στάδιον ἑξακόσιοι

FromthencetheydepartedtoScythopolis,whichliethsixhundredfurlongsfromJerusalem,

30

ἀπομαρτυρέω δέ ὁ ἐκεῖ καταἵστημι ἰουδαῖος ὅς ὁ σκυθοπολῖται ἔχω πρός αὐτός εὔνοια καί ἐν ὁ ὁ ἀτυχία καιρός ἥμερος ἀπάντησις

ButwhentheJewsthatdwelttherehadtestifiedthattheScythopolitansdealtlovinglywiththem,andentreatedthemkindlyinthetimeoftheiradversity;

31

εὐχαριστέω καί προσ παρακαλέω καί εἰς ὁ λοιπός πρός ὁ γένος εὐμενής εἰμί παραγίγνομαι εἰς ιεροσόλυμα ὁ ὁ ἑβδομάς ἑορτή εἰμί ὑπόγυος

Theygavethemthanks,desiringthemtobefriendlystilluntothem:andsotheycametoJerusalem,thefeastoftheweeksapproaching.

32

μετά δέ ὁ λέγω πεντηκοστός ὁρμάω ἐπί γοργίας ὁ ὁ ιδουμαία στρατηγός

Andafterthefeast,calledPentecost,theywentforthagainstGorgiasthegovernorofIdumea,

33

ἐκἔρχομαι δέ μετά πεζός τρισχίλιοι ἱππεύς δέ τετρακόσιοι

Whocameoutwiththreethousandmenoffootandfourhundredhorsemen.

34

παρατάσσω δέ συνβαίνω πίπτω ὀλίγος ὁ ἰουδαῖος

AndithappenedthatintheirfightingtogetherafewoftheJewswereslain.

35

δοσίθεος δέ τις ὁ ὁ βακήνωρ ἔφιππος ἀνήρ καί καρτερός ἔχω ὁ γοργίας καί λαμβάνω ὁ χλαμύς ἄγω αὐτός εὐρώστως καί βούλομαι ὁ κατάρατος λαμβάνω ζωγρία ὁ ἱππεύς τις θράξ ἐπιφέρω αὐτός καί ὁ ὦμος κατααἱρέω διαφεύγω ὁ γοργίας εἰς μαρισα

AtwhichtimeDositheus,oneofBacenor'scompany,whowasonhorseback,andastrongman,wasstilluponGorgias,andtakingholdofhiscoatdrewhimbyforce;andwhenhewouldhavetakenthatcursedmanalive,ahorsemanofThraciacominguponhimsmoteoffhisshoulder,sothatGorgiasfleduntoMarisa.

36

ὁ δέ περί ὁ εσδρις ἐπί πολύς μάχομαι καί κατάκοπος εἰμί ἐπικαλέω ἰούδας ὁ κύριος σύμμαχος φαίνω καί προοδηγός ὁ πόλεμος

NowwhentheythatwerewithGorgiashadfoughtlong,andwereweary,JudascalledupontheLord,thathewouldshewhimselftobetheirhelperandleaderofthebattle.

37

καταἄρχω ὁ πάτριος φωνή ὁ μετά ὕμνος κραυγή ἐνσείω ἀπροσδοκήτως ὁ περί ὁ γοργίας τροπή αὐτός ποιέω

Andwiththathebeganinhisownlanguage,andsungpsalmswithaloudvoice,andrushingunawaresuponGorgias'men,heputthemtoflight.

38

ἰούδας δέ ἀναλαμβάνω ὁ στράτευμα ἵημι εἰς οδολλαμ πόλις ὁ δέ ἑβδομάς ἐπιβάλλω κατά ὁ ἐθισμός ἁγνίζω αὐτόθι ὁ σάββατον διαἄγω

SoJudasgatheredhishost,andcameintothecityofOdollam,Andwhentheseventhdaycame,theypurifiedthemselves,asthecustomwas,andkeptthesabbathinthesameplace.

39

ὁ δέ ἔχω ἔρχομαι ὁ περί ὁ ἰούδας κατά ὅς χρόνος ὁ ὁ χρεία γίγνομαι ὁ σῶμα ὁ προπίπτω ἀνακομίζω καί μετά ὁ συγγενής ἀπο καταἵστημι εἰς ὁ πατρῷος τάφος

Anduponthedayfollowing,astheusehadbeen,Judasandhiscompanycametotakeupthebodiesofthemthatwereslain,andtoburythemwiththeirkinsmenintheirfathers'graves.

40

εὑρίσκω δέ ἕκαστος ὁ θνήσκω ὑπό ὁ χιτών ἱέρωμα ὁ ἀπό ιαμνεία εἴδωλον ἀπό ὅς ὁ νόμος ἀποεἴργω ὁ ἰουδαῖος ὁ δέ πᾶς σαφής γίγνομαι διά ὅδε ὁ αἰτία ὅδε πίπτω

NowunderthecoatsofeveryonethatwasslaintheyfoundthingsconsecratedtotheidolsoftheJamnites,whichisforbiddentheJewsbythelaw.Theneverymansawthatthiswasthecausewhereforetheywereslain.

41

πᾶς οὖν εὐλογέω ὁ ὁ δικαιοκρίτης κύριος ὁ κρύπτω φανερός ποιέω

AllmenthereforepraisingtheLord,therighteousJudge,whohadopenedthethingsthatwerehid,

42

εἰς ἱκετεία τρέπω ἀξιόω ὁ γίγνομαι ἁμάρτημα τελείως ἐκἀλείφω ὁ δέ γενναῖος ἰούδας παρακαλέω ὁ πλῆθος συντηρέω ἑαυτοῦ ἀναμάρτητος εἰμί ὑπό ὄψις ὁράω ὁ γίγνομαι διά ὁ ὁ προπίπτω ἁμαρτία

Betookthemselvesuntoprayer,andbesoughthimthatthesincommittedmightwhollybeputoutofremembrance.Besides,thatnobleJudasexhortedthepeopletokeepthemselvesfromsin,forsomuchastheysawbeforetheireyesthethingsthatcametopassforthesinsofthosethatwereslain.

43

ποιέω τε κατά ἀνδρολογεῖον εἰς ἀργύριον δραχμή δισχίλιοι ἀποστέλλω εἰς ιεροσόλυμα προςἄγω περί ἁμαρτία θυσία πάνυ καλῶς καί ἀστείως πράσσω ὑπέρ ἀνάστασις διαλογίζομαι

Andwhenhehadmadeagatheringthroughoutthecompanytothesumoftwothousanddrachmsofsilver,hesentittoJerusalemtoofferasinoffering,doingthereinverywellandhonestly,inthathewasmindfuloftheresurrection:

44

εἰ μή γάρ ὁ προπίπτω ἀναἵστημι προςδοκάω περισσός καί ληρώδης ὑπέρ νεκρός εὔχομαι

Forifhehadnothopedthattheythatwereslainshouldhaverisenagain,ithadbeensuperfluousandvaintoprayforthedead.

45

εἰ-τε ἐνβλέπω ὁ μετά εὐσέβεια κοιμάω καλός ἀποκεῖμαι χαριστήριος ὅσιος καί εὐσεβής ὁ ἐπίνοια ὅθεν περί ὁ θνήσκω ὁ ἐξιλασμός ποιέω ὁ ἁμαρτία ἀπολύω

Andalsointhatheperceivedthattherewasgreatfavourlaidupforthosethatdiedgodly,itwasanholyandgoodthought.Whereuponhemadeareconciliationforthedead,thattheymightbedeliveredfromsin.