Μακκαβαίων Βʹ

2 Maccabees - Chapter 13

1

ὁ δέ ἔνατος καί τεσσαρακοστός καί ἑκατοστός ἔτος προςπίπτω ὁ περί ὁ ἰούδας ἀντίοχον ὁ εὐπάτωρ παραγίγνομαι σύν πλῆθος ἐπί ὁ ἰουδαία

InthehundredfortyandninthyearitwastoldJudas,thatAntiochusEupatorwascomingwithagreatpowerintoJudea,

2

καί σύν αὐτός λυσίας ὁ ἐπίτροπος καί ἐπί ὁ πρᾶγμα ἕκαστος ἔχω δύναμις ἑλληνικός πεζός μυριάς ἕνδεκα καί ἱππεύς πεντακισχίλιοι τριακόσιοι καί ἐλέφας εἴκοσι δύο ἅρμα δέ δρεπανηφόρος τριακόσιοι

AndwithhimLysiashisprotector,andrulerofhisaffairs,havingeitherofthemaGrecianpoweroffootmen,anhundredandtenthousand,andhorsemenfivethousandandthreehundred,andelephantstwoandtwenty,andthreehundredchariotsarmedwithhooks.

3

συνμίγνυμι δέ αὐτός καί μενέλαος καί παρακαλέω μετά πολύς εἰρωνεία ὁ ἀντίοχος οὐ ἐπί σωτηρία ὁ πατρίς οἴομαι δέ ἐπί ὁ ἀρχή καταἵστημι

Menelausalsojoinedhimselfwiththem,andwithgreatdissimulationencouragedAntiochus,notforthesafeguardofthecountry,butbecausehethoughttohavebeenmadegovernor.

4

ὁ δέ βασιλεύς ὁ βασιλεύς ἐκἀγείρω ὁ θυμός ὁ ἀντίοχος ἐπί ὁ ἀλιτήριος καί λυσίας ὑποδεικνύω οὗτος αἴτιος εἰμί πᾶς ὁ κακός προςτάσσω ὡς ἔθος εἰμί ἐν ὁ τόπος προσ ἀποὄλλυμι ἄγω εἰς βέροια

ButtheKingofkingsmovedAntiochus'mindagainstthiswickedwretch,andLysiasinformedthekingthatthismanwasthecauseofallmischief,sothatthekingcommandedtobringhimuntoBerea,andtoputhimtodeath,asthemannerisinthatplace.

5

εἰμί δέ ἐν ὁ τόπος πύργος πεντήκοντα πῆχυς πλήρης σποδός οὗτος δέ ὄργανον ἔχω περιφερής πάντοθεν ἀπόκρημνος εἰς ὁ σποδός

Nowtherewasinthatplaceatoweroffiftycubitshigh,fullofashes,andithadaroundinstrumentwhichoneverysidehangeddownintotheashes.

6

ἐνταῦθα ὁ ἱεροσυλία ἔνοχος ἤ καί τις ἄλλος κακός ὑπεροχή ποιέω ἅπας προςὠθέω εἰς ὄλεθρος

Andwhosoeverwascondemnedofsacrilege,orhadcommittedanyothergrievouscrime,theredidallmenthrusthimuntodeath.

7

τοιοῦτος μόρος ὁ παράνομος συνβαίνω θνήσκω μηδέ ὁ γῆ τυγχάνω μενέλαος

Suchadeathithappenedthatwickedmantodie,nothavingsomuchasburialintheearth;andthatmostjustly:

8

πάνυ δικαίως ἐπεί γάρ συντελέω πολύς περί ὁ βωμός ἁμάρτημα ὅς ὁ πῦρ ἁγνός εἰμί καί ὁ σποδός ἐν σποδός ὁ θάνατος κομίζω

Forinasmuchashehadcommittedmanysinsaboutthealtar,whosefireandasheswereholy,hereceivedhisdeathinashes.

9

ὁ δέ φρόνημα ὁ βασιλεύς βαρβαρόω ἔρχομαι ὁ χείρων ὁ ἐπί ὁ πατήρ αὐτός γίγνομαι ἐνδεικνύω ὁ ἰουδαῖος

NowthekingcamewithabarbarousandhaughtymindtodofarworsetotheJews,thanhadbeendoneinhisfather'stime.

10

μεταλαμβάνω δέ ἰούδας οὗτος παραἀγγέλλω ὁ πλῆθος διά ἡμέρα καί νύξ ἐπικαλέω ὁ κύριος εἰ ποτέ καί ἄλλοτε καί νῦν ἐπιβοηθέω ὁ ὁ νόμος καί πατρίς καί ἱερός ἅγιος στερέω μέλλω

WhichthingswhenJudasperceived,hecommandedthemultitudetocallupontheLordnightandday,thatifeveratanyothertime,hewouldnowalsohelpthem,beingatthepointtobeputfromtheirlaw,fromtheircountry,andfromtheholytemple:

11

καί ὁ ἄρτι βραχέως ἀναψύχω λαός μή ἐάω ὁ δύσφημος ἔθνος ὑποχείριος γίγνομαι

Andthathewouldnotsufferthepeople,thathadevennowbeenbutalittlerefreshed,tobeinsubjectiontotheblasphemousnations.

12

πᾶς δέ ὁ αὐτός ποιέω ὁμοῦ καί καταἀξιόω ὁ ἐλεήμων κύριος μετά κλαυθμός καί νηστεία καί πρόπτωσις ἐπί ἡμέρα τρεῖς ἀδιαλείπτως παρακαλέω αὐτός ὁ ἰούδας κελεύω παραγίγνομαι

Sowhentheyhadalldonethistogether,andbesoughtthemercifulLordwithweepingandfasting,andlyingflatuponthegroundthreedayslong,Judas,havingexhortedthem,commandedtheyshouldbeinareadiness.

13

κατά ἑαυτοῦ δέ σύν ὁ πρεσβύτερος γίγνομαι βουλεύω πρίν εἰςβάλλω ὁ βασιλεύς ὁ στράτευμα εἰς ὁ ἰουδαία καί γίγνομαι ὁ πόλις ἐγκρατής ἐκἔρχομαι κρίνω ὁ πρᾶγμα ὁ ὁ θεός βοήθεια

AndJudas,beingapartwiththeelders,determined,beforetheking'shostshouldenterintoJudea,andgetthecity,togoforthandtrythematterinfightbythehelpoftheLord.

14

δίδωμι δέ ὁ ἐπιτροπή ὁ κτίστης ὁ κόσμος παρακαλέω ὁ σύν αὐτός γενναίως ἀγωνίζομαι μέχρι θάνατος περί νόμος ἱερός πόλις πατρίς πολιτεία περί δέ μωδεϊν ποιέω ὁ στρατοπεδεία

SowhenhehadcommittedalltotheCreatoroftheworld,andexhortedhissoldierstofightmanfully,evenuntodeath,forthelaws,thetemple,thecity,thecountry,andthecommonwealth,hecampedbyModin:

15

ἀναδίδωμι δέ ὁ περί αὐτός σύνθημα θεός νίκη μετά νεανίσκος ἀγαθός κρίνω ἐπιβάλλω νύκτωρ ἐπί ὁ βασιλικός αὐλή ὁ παρεμβολή ἀνααἱρέω εἰς ἀνήρ δισχίλιοι καί ὁ πρωτεύω ὁ ἐλεφάντων σύν ὁ κατά οἰκία εἰμί συνκεντέω

Andhavinggiventhewatchwordtothemthatwereabouthim,VictoryisofGod;withthemostvaliantandchoiceyoungmenhewentinintotheking'stentbynight,andslewinthecampaboutfourthousandmen,andthechiefestoftheelephants,withallthatwereuponhim.

16

καί ὁ τέλος ὁ παρεμβολή δέος καί ταραχή πληρόω καί ἐκλύω εὐημερέω

Andatlasttheyfilledthecampwithfearandtumult,anddepartedwithgoodsuccess.

17

ὑποφαίνω δέ ἤδη ὁ ἡμέρα οὗτος γίγνομαι διά ὁ ἐπαρήγω αὐτός ὁ κύριος σκέπη

Thiswasdoneinthebreakoftheday,becausetheprotectionoftheLorddidhelphim.

18

ὁ δέ βασιλεύς λαμβάνω γεῦμα ὁ ὁ ἰουδαῖος εὐτολμία καταπειράζω διά μέθοδος ὁ τόπος

NowwhenthekinghadtakenatasteofthemanlinessoftheJews,hewentabouttotaketheholdsbypolicy,

19

καί ἐπί βαιθσουρα φρούριον ὀχυρός ὁ ἰουδαῖος προςἄγω τροπόω προςκρούω ἐλαττονόω

AndmarchedtowardBethsura,whichwasastrongholdoftheJews:buthewasputtoflight,failed,andlostofhismen:

20

ὁ δέ ἔνδον ἰούδας ὁ δέω εἰςπέμπω

ForJudashadconveyeduntothemthatwereinitsuchthingsaswerenecessary.

21

προςἀγγέλλω δέ ὁ μυστήριον ὁ πολέμιος ροδοκος ἐκ ὁ ἰουδαικος τάξις ἀναζητέω καί καταλαμβάνω καί κατακλείω

ButRhodocus,whowasintheJews'host,disclosedthesecretstotheenemies;thereforehewassoughtout,andwhentheyhadgottenhim,theyputhiminprison.

22

δευτερολογέω ὁ βασιλεύς ὁ ἐν βαιθσουρα δεξιός δίδωμι λαμβάνω ἀποεἶμι προςβάλλω ὁ περί ὁ ἰούδας ἥσσων γίγνομαι

ThekingtreatedwiththeminBethsurathesecondtime,gavehishand,tooktheir's,departed,foughtwithJudas,wasovercome;

23

μεταλαμβάνω ἀπονοέω ὁ φίλιππος ἐν ἀντιοχία ὁ ἀπολείπω ἐπί ὁ πρᾶγμα συνχέω ὁ ἰουδαῖος παρακαλέω ὑπετάγη καί ὄμνυμι ἐπί πᾶς ὁ δίκαιος συνλύω καί θυσία προςἄγω τιμάω ὁ νεώς καί ὁ τόπος φιλανθρωπέω

HeardthatPhilip,whowasleftovertheaffairsinAntioch,wasdesperatelybent,confounded,intreatedtheJews,submittedhimself,andswaretoallequalconditions,agreedwiththem,andofferedsacrifice,honouredthetemple,anddealtkindlywiththeplace,

24

καί ὁ μακκαβαῖος ἀποδέχομαι καταλείπω στρατηγός ἀπό πτολεμαίς ἕως ὁ γερρηνοί ἡγεμονίδης

AndacceptedwellofMaccabeus,madehimprincipalgovernorfromPtolemaisuntotheGerrhenians;

25

ἔρχομαι εἰς πτολεμαίς δυσφορέω περί ὁ συνθήκη ὁ πτολεμαεῖς δεινάζω γάρ ὑπέρ ὅς ἐθέλω ἀθετέω ὁ διάσταλσις

CametoPtolemais:thepeoplethereweregrievedforthecovenants;fortheystormed,becausetheywouldmaketheircovenantsvoid:

26

προςἔρχομαι ἐπί ὁ βῆμα λυσίας ἀπολογέομαι ἐνδεχομένως συνπείθω καταπραύνω εὐμενής ποιέω ἀναζευγνύω εἰς ἀντιοχία οὕτως ὁ ὁ βασιλεύς ὁ ἔφοδος καί ὁ ἀναζυγή χωρέω

Lysiaswentuptothejudgmentseat,saidasmuchascouldbeindefenceofthecause,persuaded,pacified,madethemwellaffected,returnedtoAntioch.Thusitwenttouchingtheking'scominganddeparting.