Μακκαβαίων Βʹ

ὁ ἅγιος πόλις καταοἰκέω μετά πᾶς εἰρήνη καί ὁ νόμος ὅτι καλός συντηρέω διά ὁ ονιας ὁ ἀρχιερεύς εὐσέβεια τε καί μισοπονηρία

Nowwhentheholycitywasinhabitedwithallpeace,andthelawswerekeptverywell,becauseofthegodlinessofOniasthehighpriest,andhishatredofwickedness,

συνβαίνω καί αὐτός ὁ βασιλεύς τιμάω ὁ τόπος καί ὁ ἱερός ἀποστολή ὁ κρείσσων δοξάζω

Itcametopassthateventhekingsthemselvesdidhonourtheplace,andmagnifythetemplewiththeirbestgifts;

ὥστε καί σέλευκος ὁ ὁ ἀσία βασιλεύς χορηγέω ἐκ ὁ ἴδιος πρόσοδος πᾶς ὁ πρός ὁ λειτουργία ὁ θυσία ἐπιβάλλω δαπάνημα

InsomuchthatSeleucusofAsiaofhisownrevenuesbareallthecostsbelongingtotheserviceofthesacrifices.

σιμων δέ τις ἐκ ὁ βενιαμίν φυλή προστάτης ὁ ἱερός καταἵστημι διαφέρω ὁ ἀρχιερεύς περί ὁ κατά ὁ πόλις ἀγορανομία

ButoneSimonofthetribeofBenjamin,whowasmadegovernorofthetemple,felloutwiththehighpriestaboutdisorderinthecity.

καί νικάω ὁ ονιας μή δύναμαι ἔρχομαι πρός ἀπολλώνιος θαρσεας ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός κοίλη συρία καί φοινίκης στρατηγός

AndwhenhecouldnotovercomeOnias,hegathimtoApolloniusthesonofThraseas,whothenwasgovernorofCelosyriaandPhenice,

καί προςἀγγέλλω περί ὁ χρῆμα ἀμύθητος γέμω ὁ ἐν ιεροσόλυμα γαζοφυλάκιον ὥστε ὁ πλῆθος ὁ διάφορος ἀναρίθμητος εἰμί καί μή προςἥκω αὐτός πρός ὁ ὁ θυσία λόγος εἰμί δέ δυνατός ὑπό ὁ ὁ βασιλεύς ἐξουσία πίπτω οὗτος

AndtoldhimthatthetreasuryinJerusalemwasfullofinfinitesumsofmoney,sothatthemultitudeoftheirriches,whichdidnotpertaintotheaccountofthesacrifices,wasinnumerable,andthatitwaspossibletobringallintotheking'shand.

συνμίγνυμι δέ ὁ ἀπολλώνιος ὁ βασιλεύς περί ὁ μηνύω αὐτός χρῆμα ἐνφανίζω ὁ δέ προχειρίζω ἡλιόδωρος ὁ ἐπί ὁ πρᾶγμα ἀποστέλλω δίδωμι ἐντολή ὁ ὁ προἐρῶ χρῆμα ἐκκομιδή ποιέω

NowwhenApolloniuscametotheking,andhadshewedhimofthemoneywhereofhewastold,thekingchoseoutHeliodorushistreasurer,andsenthimwithacommandmenttobringhimtheforesaidmoney.

εὐθέως δέ ὁ ἡλιόδωρος ποιέω ὁ πορεία ὁ μέν ἔμφασις ὡς ὁ κατά κοίλη συρία καί φοινίκη πόλις ἐπιὁδεύω ὁ πρᾶγμα δέ ὁ ὁ βασιλεύς πρόθεσις ἐπιτελέω

SoforthwithHeliodorustookhisjourney;underacolourofvisitingthecitiesofCelosyriaandPhenice,butindeedtofulfiltheking'spurpose.

παραγίγνομαι δέ εἰς ιεροσόλυμα καί φιλοφρόνως ὑπό ὁ ἀρχιερεύς ὁ πόλις ἀποδέχομαι ἀνατίθημι περί ὁ γίγνομαι ἐμφανισμός καί τίς ἕνεκεν παραεἰμί διασαφέω πυνθάνομαι δέ εἰ ὁ ἀλήθεια οὗτος οὕτως ἔχω τυγχάνω

AndwhenhewascometoJerusalem,andhadbeencourteouslyreceivedofthehighpriestofthecity,hetoldhimwhatintelligencewasgivenofthemoney,anddeclaredwhereforehecame,andaskedifthesethingsweresoindeed.

ὁ δέ ἀρχιερεύς ὑποδεικνύω παρα κατατίθημι εἰμί χήρα τε καί ὀρφανός

Thenthehighpriesttoldhimthattherewassuchmoneylaidupforthereliefofwidowsandfatherlesschildren:

τις δέ καί ὑρκανός ὁ τωβιας σφόδρα ἀνήρ ἐν ὑπεροχή κεῖμαι οὕτως εἰμί διαβάλλω ὁ δυσσεβής σιμων ὁ δέ πᾶς ἀργύριον τετρακόσιοι τάλαντα χρυσίον δέ διακόσιοι

AndthatsomeofitbelongedtoHircanussonofTobias,amanofgreatdignity,andnotasthatwickedSimonhadmisinformed:thesumwhereofinallwasfourhundredtalentsofsilver,andtwohundredofgold:

ἀδικέω δέ ὁ πιστεύω ὁ ὁ τόπος ἁγιωσύνη καί ὁ ὁ τιμάω κατά ὁ σύμπας κόσμος ἱερός σεμνότης καί ἀσυλία παντελῶς ἀμήχανος εἰμί

Andthatitwasaltogetherimpossiblethatsuchwrongsshouldbedoneuntothem,thathadcommittedittotheholinessoftheplace,andtothemajestyandinviolablesanctityofthetemple,honouredoveralltheworld.

ὁ δέ ἡλιόδωρος διά ὅς ἔχω βασιλικός ἐντολή πάντως λέγω εἰς ὁ βασιλικός ἀναλημπτέος οὗτος εἰμί

ButHeliodorus,becauseoftheking'scommandmentgivenhim,said,Thatinanywiseitmustbebroughtintotheking'streasury.

τάσσω δέ ἡμέρα εἰςεἶμι ὁ περί οὗτος ἐπίσκεψις οἰκονομέω εἰμί δέ οὐ μικρός κατά ὅλος ὁ πόλις ἀγωνία

Soatthedaywhichheappointedheenteredintoorderthismatter:whereforetherewasnosmallagonythroughoutthewholecity.

ὁ δέ ἱερεύς πρό ὁ θυσιαστήριον ἐν ὁ ἱερατικός στολή ῥίπτω ἑαυτοῦ ἐπικαλέω εἰς οὐρανός ὁ περί παρακαταθήκη νομοθετέω ὁ παρα κατατίθημι οὗτος σῶος διαφυλάσσω

Butthepriests,prostratingthemselvesbeforethealtarintheirpriests'vestments,calleduntoheavenuponhimthatmadealawconcerningthingsgiventohekept,thattheyshouldsafelybepreservedforsuchashadcommittedthemtobekept.

εἰμί δέ ὁράω ὁ ὁ ἀρχιερεύς ἰδέα τιτρώσκω ὁ διάνοια ὁ γάρ ὄψις καί ὁ ὁ χρόα παραἀλλάσσω ἐνφαίνω ὁ κατά ψυχή ἀγωνία

Thenwhosohadlookedthehighpriestintheface,itwouldhavewoundedhisheart:forhiscountenanceandthechangingofhiscolourdeclaredtheinwardagonyofhismind.

περιχέω γάρ περί ὁ ἀνήρ δέος τις καί φρικασμός σῶμα διά ὅς πρόδηλος γίγνομαι ὁ θεωρέω ὁ κατά καρδία ἐνἵστημι ἄλγος

Forthemanwassocompassedwithfearandhorrorofthebody,thatitwasmanifesttothemthatlookeduponhim,whatsorrowhehadnowinhisheart.

ἔτι δέ ἐκ ὁ οἰκία ἀγεληδόν ἐκπηδάω ἐπί πάνδημον ἱκετεία διά ὁ μέλλω εἰς καταφρόνησις ἔρχομαι ὁ τόπος

Othersranflockingoutoftheirhousestothegeneralsupplication,becausetheplacewasliketocomeintocontempt.

ὑποζώννυμι δέ ὑπό ὁ μαστός ὁ γυνή σάκκος κατά ὁ ὁδός πληθύνω ὁ δέ κατάκλειστος ὁ παρθένος ὁ μέν συντρέχω ἐπί ὁ πυλών ὁ δέ ἐπί ὁ τεῖχος τις δέ διά ὁ θυρίς δια ἐκκύπτω

Andthewomen,girtwithsackclothundertheirbreasts,aboundedinthestreets,andthevirginsthatwerekeptinran,sometothegates,andsometothewalls,andotherslookedoutofthewindows.

πᾶς δέ προτείνω ὁ χείρ εἰς ὁ οὐρανός ποιέω ὁ λιτανεία

Andall,holdingtheirhandstowardheaven,madesupplication.

ἐλεέω δέ εἰμί ὁ ὁ πλῆθος παμμιγής πρόπτωσις ὁ τε ὁ μεγάλως ἀγωνιάω ἀρχιερεύς προσδοκία

Thenitwouldhavepitiedamantoseethefallingdownofthemultitudeofallsorts,andthefearofthehighpriestbeinginsuchanagony.

ὁ μέν οὖν ἐπικαλέω ὁ παγκρατής κύριος ὁ πιστεύω ὁ πιστεύω σῶος διαφυλάσσω μετά πᾶς ἀσφάλεια

TheythencalledupontheAlmightyLordtokeepthethingscommittedoftrustsafeandsureforthosethathadcommittedthem.

ὁ δέ ἡλιόδωρος ὁ διαγιγνώσκω ἐπιτελέω

NeverthelessHeliodorusexecutedthatwhichwasdecreed.

αὐτόθι δέ αὐτός σύν ὁ δορυφόρος κατά ὁ γαζοφυλάκιον ἤδη παραεἰμί ὁ ὁ πνεῦμα καί πᾶς ἐξουσία δυνάστης ἐπιφάνεια μέγας ποιέω ὥστε πᾶς ὁ κατατολμάω συνἔρχομαι καταπλήσσω ὁ ὁ θεός δύναμις εἰς ἔκλυσις καί δειλία τρέπω

Nowashewastherepresenthimselfwithhisguardaboutthetreasury,theLordofspirits,andthePrinceofallpower,causedagreatapparition,sothatallthatpresumedtocomeinwithhimwereastonishedatthepowerofGod,andfainted,andweresoreafraid.

ὁράω γάρ τις ἵππος αὐτός φοβερός ἔχω ὁ ἐπιβάτης καί καλός σαγή διακοσμέω φέρω δέ ῥύδη ἐνσείω ὁ ἡλιόδωρος ὁ ἐμπρόσθιος ὁπλή ὁ δέ ἐπι καταἧμαι φαίνω χρυσοῦς πανοπλία ἔχω

Forthereappeareduntothemanhorsewithaterriblerideruponhim,andadornedwithaveryfaircovering,andheranfiercely,andsmoteatHeliodoruswithhisforefeet,anditseemedthathethatsatuponthehorsehadcompleteharnessofgold.

ἕτερος δέ δύο προςφαίνω αὐτός νεανίας ὁ ῥώμη μέν ἐκπρέπω καλός δέ ὁ δόξα διαπρεπής δέ ὁ περιβολή ὅς καί περιἵστημι ἐκ ἑκάτερος μέρος μαστιγόω αὐτός ἀδιαλείπτως πολύς ἐπιῥιπτέω αὐτός πληγή

Moreovertwootheryoungmenappearedbeforehim,notableinstrength,excellentinbeauty,andcomelyinapparel,whostoodbyhimoneitherside;andscourgedhimcontinually,andgavehimmanysorestripes.

ἄφνω δέ πίπτω πρός ὁ γῆ καί πολύς σκότος περιχέω συνἁρπάζω καί εἰς φορεῖον ἐντίθημι

AndHeliodorusfellsuddenlyuntotheground,andwascompassedwithgreatdarkness:buttheythatwerewithhimtookhimup,andputhimintoalitter.

ὁ ἄρτι μετά πολύς παραδρομή καί πᾶς δορυφορία εἰς ὁ προἐρῶ εἰςἔρχομαι γαζοφυλάκιον φέρω ἀβοήθητος ἑαυτοῦ καταἵστημι φανερῶς ὁ ὁ θεός δυναστεία ἐπιγιγνώσκω

Thushim,thatlatelycamewithagreattrainandwithallhisguardintothesaidtreasury,theycarriedout,beingunabletohelphimselfwithhisweapons:andmanifestlytheyacknowledgedthepowerofGod.

καί ὁ μέν διά ὁ θεῖος ἐνέργεια ἄφωνος καί πᾶς ἐστέρημαι ἐλπίς καί σωτηρία ῥίπτω

ForhebythehandofGodwascastdown,andlayspeechlesswithoutallhopeoflife.

ὁ δέ ὁ κύριος εὐλογέω ὁ παραδοξάζω ὁ ἑαυτοῦ τόπος καί ὁ μικρός πρότερον δέος καί ταραχή γέμω ἱερός ὁ παντοκράτωρ ἐπιφαίνω κύριος χαρά καί εὐφροσύνη ἐπιπληρέω

ButtheypraisedtheLord,thathadmiraculouslyhonouredhisownplace:forthetemple;whichalittleaforewasfulloffearandtrouble,whentheAlmightyLordappeared,wasfilledwithjoyandgladness.

ταχύς δέ τις ὁ ὁ ἡλιόδωρος συνήθης ἀξιόω ὁ ονιας ἐπικαλέω ὁ ὕψιστος καί ὁ ζάω χαρίζομαι ὁ παντελῶς ἐν ἔσχατος πνοή κεῖμαι

ThenstraightwayscertainofHeliodorus'friendsprayedOnias,thathewouldcalluponthemostHightogranthimhislife,wholayreadytogiveuptheghost.

ὕποπτος δέ γίγνομαι ὁ ἀρχιερεύς μήποτε διάλημψις ὁ βασιλεύς ἔχω κακουργία τις περί ὁ ἡλιόδωρος ὑπό ὁ ἰουδαῖος συντελέω προςἄγω θυσία ὑπέρ ὁ ὁ ἀνήρ σωτηρία

Sothehighpriest,suspectinglestthekingshouldmisconceivethatsometreacheryhadbeendonetoHeliodorusbytheJews,offeredasacrificeforthehealthoftheman.

ποιέω δέ ὁ ἀρχιερεύς ὁ ἱλασμός ὁ αὐτός νεανίας πάλιν φαίνω ὁ ἡλιόδωρος ἐν ὁ αὐτός ἔσθησις στολίζω καί ἵστημι εἶπον πολύς ονιας ὁ ἀρχιερεύς χάρις ἔχω διά γάρ αὐτός σύ χαρίζομαι ὁ ζάω ὁ κύριος

Nowasthehighpriestwasmakinganatonement,thesameyoungmeninthesameclothingappearedandstoodbesideHeliodorus,saying,GiveOniasthehighpriestgreatthanks,insomuchasforhissaketheLordhathgrantedtheelife:

σύ δέ ἐκ οὐρανός μαστιγόω διαἀγγέλλω πᾶς ὁ μεγαλεῖος ὁ θεός κράτος οὗτος δέ εἶπον ἀφανής γίγνομαι

Andseeingthatthouhastbeenscourgedfromheaven,declareuntoallmenthemightypowerofGod.Andwhentheyhadspokenthesewords,theyappearednomore.

ὁ δέ ἡλιόδωρος θυσία ἀναφέρω ὁ κύριος καί εὐχή μέγας εὔχομαι ὁ ὁ ζάω περιποιέω καί ὁ ονιας ἀποδέχομαι ἀναστρατοπεδεύω πρός ὁ βασιλεύς

SoHeliodorus,afterhehadofferedsacrificeuntotheLord,andmadegreatvowsuntohimthathadsavedhislife,andsalutedOnias,returnedwithhishosttotheking.

ἐκμαρτυρέω δέ πᾶς ὅσπερ εἰμί ὑπό ὄψις θεάομαι ἔργον ὁ μέγας θεός

ThentestifiedhetoallmentheworksofthegreatGod,whichhehadseenwithhiseyes.

ὁ δέ βασιλεύς ἐπιἐρωτάω ὁ ἡλιόδωρος ποῖος τις εἰμί ἐπιτήδειος ἔτι ἅπαξ διαπέμπω εἰς ιεροσόλυμα φημί

AndwhenthekingHeliodorus,whomightbeafitmantobesentyetonceagaintoJerusalem,hesaid,

εἰ τις ἔχω πολέμιος ἤ πρᾶγμα ἐπίβουλος πέμπω αὐτός ἐκεῖ καί μαστιγόω αὐτός προςδέχομαι ἐάνπερ καί διασώζω διά ὁ περί ὁ τόπος ἀληθῶς εἰμί τις θεός δύναμις

Ifthouhastanyenemyortraitor,sendhimthither,andthoushaltreceivehimwellscourged,ifheescapewithhislife:forinthatplace,nodoubt;thereisanespecialpowerofGod.

αὐτός γάρ ὁ ὁ κατοικία ἐπουράνιος ἔχω ἐπόπτης εἰμί καί βοηθός ἐκεῖνος ὁ τόπος καί ὁ παραγίγνομαι ἐπί κάκωσις τύπτω ἀποὀλλύω

Forhethatdwellethinheavenhathhiseyeonthatplace,anddefendethit;andhebeatethanddestroyeththemthatcometohurtit.

καί ὁ μέν κατά ἡλιόδωρος καί ὁ ὁ γαζοφυλάκιον τήρησις οὕτως χωρέω

AndthethingsconcerningHeliodorus,andthekeepingofthetreasury,felloutonthissort.